ولايت محمّد و آل محمّد تابع صورت آدميت خودشان بودهاند .
و همچنين قوّهء جمادى آدمى وارد حقيقت ارض خواهد شد . فلزّات و معادن و آنچه هست ، از او ظهور و بروز خواهد يافت ؛ و آنها نيز در ردّ و قبول ولايت محمّد و آل محمّد تابع اصل خود بودهاند .
بدانكه آيات قرآن اغلب آنها توجيه دارد . چون به معرض تأويل درآورند ، بحر زخّارى از علم و حكمت از آنها ظاهر مىگردد كه عقول در فهم آنها حيران مىشود ، چنانچه در آيهء
وَ اتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَأَ ابْنَيْ آدَمَ بِالْحَقِّ إِذْ قَرَّبا قُرْباناً فَتُقُبِّلَ مِنْ أَحَدِهِما وَ لَمْ يُتَقَبَّلْ مِنَ الْآخَرِ قالَ لَأَقْتُلَنَّكَ قالَ إِنَّما يَتَقَبَّلُ اللَّهُ مِنَ الْمُتَّقِينَ لَئِنْ بَسَطْتَ إِلَيَّ يَدَكَ لِتَقْتُلَنِي ما أَنَا بِباسِطٍ يَدِيَ إِلَيْكَ لِأَقْتُلَكَ إِنِّي أَخافُ اللَّهَ رَبَّ الْعالَمِينَ
معنى ظاهر تحت اللفظ واضح و مشهور است ، احتياج به مذاكره ندارد .
مطلب در تأويل آن است . مىگوييم : حقيقت كلّيهء آدميت به منزلهء شخص واحد و اسمش را آدم گذاشته و مادّهء او را كه از جنس اوست حوّا ناميدند به معنى دحو الارض است ، گسترده شده و مبذر نوع مىباشد ؛ و آدم در لغت از « ادمه » مأخوذ است و به معنى امتزاج يافته و هويدا و آشكار است . زيرا كه صورت آدمى از امتزاج عناصر اربعه هويدا گرديد .
و افضل تسبيحاتى كه به جهت آدم مقرّر شده است ، تسبيحات اربعه است كه هريك از آنها اختصاص به عنصرى دارد . از جمله « سبحان اللّه » كه دلالت بر تنزيه دارد ، مناسب عنصر آب است ؛ و « الحمد للّه » كه تناسب به رزق و روزى دارد ، مناسب عنصر خاك شد . زيرا كه ارزاق خلايق از او به عمل مىآيد ؛ و « لا إله إلّا اللّه » كه مشعر به وحدت ذات واجب الوجود و موجب تكميل و عروج ارواح