او دست نخواهد يافت . ولى ايمان ملفوظى زود فاسد و متغيّر مىشود .
و الحاصل : قلب آدمى لوح اثبات و چشم حيوانات لوح محو است . هرچه در انظار آنها نموده مىشود ، فورا محو مىگردد و به همين جهت دائم الأوقات از چشم حيوانات استنباط آشفتگى مىشود . آيهء
يَمْحُوا اللَّهُ ما يَشاءُ وَ يُثْبِتُ وَ عِنْدَهُ أُمُّ الْكِتابِ
بيان اين امور است ؛ و « امّ الكتاب » قلب آدمى است كه هيچ چيز از او محو و ترك نمىشود . كتاب قلب آدمى بين يدى اللّه تعالى است .
پس محقّق شد كه انسان و حيوان هر دو قابل وحى خداى تعالى مىباشند .
وحى انسان به قلب او مىشود و وحى حيوان در نظر او تقابل مىجويد . آيهء مباركهء
وَ أَوْحى رَبُّكَ إِلَى النَّحْلِ أَنِ اتَّخِذِي مِنَ الْجِبالِ بُيُوتاً
اشاره به اين مطلب است كه وحى حيوانات نظرى است . زيرا كه قلوب حيوانات به حكم
أَفْئِدَتُهُمْ هَواءٌ
خالى و فاسد گرديده است . به نصّ آيهء
يَخافُونَ يَوْماً تَتَقَلَّبُ فِيهِ الْقُلُوبُ وَ الْأَبْصارُ
آنچه سابق در قلب آنها جارى داشت ، حال در نظر آنها قرار گرفته و در آيهء ديگر مىفرمايد :
وَ جاءَتْ سَكْرَةُ الْمَوْتِ بِالْحَقِّ ذلِكَ ما كُنْتَ مِنْهُ تَحِيدُ وَ نُفِخَ فِي الصُّورِ ذلِكَ يَوْمُ الْوَعِيدِ وَ جاءَتْ كُلُّ نَفْسٍ مَعَها سائِقٌ وَ شَهِيدٌ لَقَدْ كُنْتَ فِي غَفْلَةٍ مِنْ هذا فَكَشَفْنا عَنْكَ غِطاءَكَ فَبَصَرُكَ الْيَوْمَ حَدِيدٌ
.
خلاصهء معنى آنكه آمد مستى و مبهوتى مرگ و اين همان است كه از او اجتناب نموده ، توحّد مىجستى ؛ و دميده شد در صور ؛ و اين روزى است كه وعدهء عذاب داده شده بود و آمد . هر نفسى با او سائق و شهيدى مىباشد . « سائق » به معنى پيچيده ، و « شهيد » انوار ائمّهء اطهار است كه در دنيا در كمون هر شخصى حضور دارند به هر صورتىكه مستوجب باشد ؛ سائق به فتواى شهيد ، روح آن