است كه در آن كشتى واقع است . سلطان غاصب ، عبارت از نفس امّارة بالسوء است كه در صدد غصب سفاين بر آمده است . چون در سفينه نقصان حاصل شود ، به اين معنى كه از آمال و اموال دنيوى به قدر ضرورت و ما يحتاج - كه حاصل سفينهء شكسته همين قدرها است - قناعت نمايد ، دست تعدّى و تصرّف نفس امّاره از او كوتاه خواهد شد .
وَ أَمَّا الْغُلامُ فَكانَ أَبَواهُ مُؤْمِنَيْنِ فَخَشِينا أَنْ يُرْهِقَهُما طُغْياناً وَ كُفْراً فَأَرَدْنا أَنْ يُبْدِلَهُما رَبُّهُما خَيْراً مِنْهُ زَكاةً وَ أَقْرَبَ رُحْماً
امّا آن طفل ، پدر و مادر مؤمن داشت . اين طفل هرگاه بزرگ مىشد ، آنها را گمراه مىنمود و به ضلالت و كفر مىانداخت . او را كشتم كه پروردگار عوض بهتر و خوبتر به آنها عطا فرمايد .
توجيه اينطور مىشود كه آن طفل عبارت از جهل است كه او را بايد در خردى و طفوليت سر بريد . چون بزرگ و قوى شود ، والدين خود را - كه عبارت از صورت و معنى آن شخص است - به معرض نيران و عرصهء خسران در مىآورد .
وَ أَمَّا الْجِدارُ فَكانَ لِغُلامَيْنِ يَتِيمَيْنِ فِي الْمَدِينَةِ وَ كانَ تَحْتَهُ كَنْزٌ لَهُما وَ كانَ أَبُوهُما صالِحاً فَأَرادَ رَبُّكَ أَنْ يَبْلُغا أَشُدَّهُما وَ يَسْتَخْرِجا كَنزَهُما رَحْمَةً مِنْ رَبِّكَ وَ ما فَعَلْتُهُ عَنْ أَمْرِي ذلِكَ تَأْوِيلُ ما لَمْ تَسْطِعْ عَلَيْهِ صَبْراً
فرمود : امّا ديوار ، مال دو طفل يتيم بود و در زير آن ديوار گنجى پنهان بود به جهت آن دو طفل و آن دو طفل را پدرى بود صالح . اراده كرد پروردگار تو كه آن دو طفل بالغ بشوند و به رشد برسند و آن گنج را از آنجا بيرون بياورند و اين است تأويل آن چيزى كه نتوانستى صبر كنى .