پس آنچه سميع و بصير نباشد ، صلاحيت معبوديت به هيچوجه ندارند ، چه هرگاه عبادت آن نموده سجده و خشوع او بجا آوريد نبيند ، پس چه فايده در آن عبادت خواهد بود . و همچنين بايد كه معبود قدرت بر نصرت داشته باشد تا فايده از براى عابدان بود و حال آنكه اين بتان را قدرت بر نصرت شما نيست ، پس صلاحيت معبوديت ندارند .
ازينجا ظاهر گرديد كه معتبر در معبود قدرت كامله و قوت شامله است .
مطلب ششم در تكلم حضرت بارى تعالى است
بدان كه اتفاق جميع اهل اسلام بر آن است كه خداى تعالى متكلّم است بمعنى آن كه بر انبيا عليهم السّلام سخنان ظاهر گردانيده گاه بواسطه ملك و گاه بىواسطه چنانچه موسى كليم از شجره نداى
« إِنِّي أَنَا اللَّهُ رَبُّ الْعالَمِينَ »
شنيد و ليكن نزاع در معنى آن است :
اماميّه رضوان اللّه عليهم با معتزله بر آنند كه خداى تعالى متكلّم است به اين معنى كه آفريننده كلام است و اشاعره بر آنند كه بمعنى كسى است كه محل كلام است ، چه صدق مشتق بر چيزى فرع قيام مبدء اشتقاق است به آن چيز فلا جرم بايد كه كلام قائم بذات حق بود تا مكلّم كه مشتق از آن است محمول بر آن ذات اقدس تواند بود و چون كلام بحسب ظاهر مركب از حروف و اصوات مقطعه بتقطيعات مخصوصه است يا هيأتى كه عارض اصوات بحسب آن تقطيع مىشود و بر هر تقدير حصول بعضى از آن بعد از انقضاء بعضى خواهد بود ، چه صورت و كيفيتى كه عارض آن شود ، از قبيل اعراض سياله است كه بقاى آن محال است ، پس قديم نتواند بود و قائم بذات حضرت حق .