ص 241 س 6 : به اين معنى كه كارى كه در غير واجب تعالى . . .
تعبير مناسبى براى تفسير عينيت صفات با ذات نمىباشد ، بلكه اين تعبير با نظريه نيابت ذات از صفات كه به معتزله نسبت داده شده است مناسبت دارد ، مقصود از عينيت صفات با ذات اين است كه ذات خداوند در مرتبه ذات واجد كمالات وجودى است بدون اينكه هيچگونه كثرتى در آن راه يابد ، كثرت مربوط به مقام مفاهيم صفات است نه واقعيت عينى آنها . و در روايات از آن به « احدى المعنى » بودن خداوند تعبير شده است .
ص 249 س 3 : پس قدرت امكان صدور فعل و ترك باشد نظر به فاعل .
اين تعريف متكلمان است . و بر آن اشكال شده است كه واجب الوجود بالذّات واجب الوجود من جميع الجهات است ، بنابراين خداوند تامّ الفاعليه است و امكان در مورد او معقول نيست ، تعريف صحيح قدرت همان تعريف فلاسفه است كه : « كون الفاعل بحيث إن شاء فعل و إن لم يشأ لم يفعل »
ص 253 س 18 : دانسته شد كه اراده در واجب تعالى نيست مگر علم به مصلحت .
در مورد اراده الهى اختلاف است كه آيا از صفات ذات است يا از صفات فعل ؟ نظريه مشهور ميان فلاسفه و متكلّمان قول نخست است ، ولى در روايات بر قول دوّم تأكيد و تصريح شده است ، و اين قول مختار متكلمان اماميّه مىباشد ، و علّامه طباطبايى نيز آن را برگزيده است . ( در اين باره به ايضاح الحكمة ، ج 3 ، ص 513 - 525 رجوع شود ) و چنان كه در ص 255 خواهد آمد مصنّف از طريق اراده اجمالى و تفصيلى دو نظريه مزبور را جمع كرده است .
ص 257 س 14 : پس ممتنعى مقدور واجب نخواهد بود .
گوهر مراد ( فارسى ) — صفحة 715
مساهمون: عبد الرزاق اللاهيجي
ص٧١٥