و حال آنكه بر همه كس ظاهر است كه « من كنت مولاه فعلىّ مولاه » صريح است در عموم اوقات و چون بقيّهء زمان حيات پيغمبر - ص - به استثناء عقلى بيرون رفت باقى ماند ساير اوقات در تحت عموم حديث شريف و الحمد للّه على فضله .
[ ذكر حديث المنزلة في النص على علىّ - عليه السلام - ]
دوم از سنّت متواترهء حديث « منزلة » است و هو قوله - صلّى اللّه عليه و آله - لعلىّ - ع - « أنت منّى بمنزلة هارون من موسى الّا انّه لا نبيّ بعدى » « 1 » و تواتر اين حديث نيز به منزلهء تواتر حديث غدير از جميع امّت محمّديّه است بلكه صدور اين كلام از پيغمبر - ص - در مواضع بسيار مرّة بعد اولى ثابت و محقّق شده و نقله الفريقان نقلا معلنا مكشوفا « 2 » از آن جمله در جمع بين الصحيحين از سعد بن أبى وقّاص به چندين طريق منقول شده و در صحيح بخارى در جزء رابع و در جزء سادس و در صحيح مسلم در هر كدام به طرق متعدّده مروى است . و ابن عبد ربّه در كتاب عقد و ابى داوود در صحيح و ترمذى در صحيح و حاكم ابو نصر [ حربى ] در كتاب تحقيق و مجاهد در تفسير و طبرى در خصائص و خطيب در تاريخ و عكبرى در فضائل و حافظ ابو نعيم در حليه و غير ذلك از ثقات محدّثين ايشان در كتب خود ايراد كردهاند . و ابن عقده كتابى منفرد در ذكر طرق اين حدث تصنيف نموده و روايت كرده و تنوخى « 3 » اين حديث را از امير المؤمنين - ع - و سعد بن أبى وقّاص ، و عبد اللّه بن مسعود ، و جابر بن عبد اللّه ، و ابى سعيد خدرى ، و زيد بن أرقم ، و برّاء بن عازب ، و انس بن مالك ، و ابى ايّوب انصارى و عبد اللّه بن أوفى ، و
هامش
( 1 ) . صحيح مسلم ج 7 / 120 ، صحيح بخار ، 5 / 24 ، مسند احمد 1 / 170 و 3 / 56 .
( 2 ) . حديث منزلت و مضمون آن در منابع فراوانى وجود دارد ، از جمله : اسد الغابة 4 / 26 ، اسعاف الراغبين 168 ، مسند احمد بن حنبل 3 / 56 ، سيرهء ابن هشام 2 / 520 ، سنن ابن ماجه 1 / 55 ، مسند طيالسى 28 ، حديث 205 ، مصابيح السنة 1 / 201 ، ذخائر العقبى 63 ، عمدة القارى 16 / 218 ، صحيح القشيرى 2 / 19 ، البداية و النهاية 7 / 339 ، تاريخ الخلفاء 56 ، منتخب الصحيحين 76 ، تاريخ بغداد 8 / 52 ، كفاية الطالب 281 ، جامع الاصول 9 / 468 ، سنن بيهقى 9 / 40 ، تيسير الوصول 2 / 147 ، شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد 2 / 495 ، حلية الاولياء 7 / 196 ، تاريخ ابن عساكر 4 / 196 .
( 3 ) . هو القاضى المشهور من اعلام العامّة .