و آخر رابع لم يكذب على اللّه و لا على رسوله مبغض للكذب خوفا للّه « 1 » و تعظيما لرسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و لم يهم بل حفظ ما سمع على وجهه فجاء به على ما سمعه « 2 » لم يزد « 3 » فيه و لم ينقص منه و حفظ « 4 » الناسخ فعمل به و حفظ المنسوخ فجنب عنه و عرف الخاص و العام [ و المحكم و المتشابه ] فوضع كل شىء موضعه و عرف المتشابه و محكمه . . إلى آخر الكلام « 5 » .
يعنى : از كلام امير المؤمنين عليه السّلام است در حالى كه پرسيد از او سائلى از احاديث بدعت و آنچه در دست مردمان است از اختلاف خبر : اينى كه در دستهاى مردم حق و باطل و صدق و كذب و ناسخ و منسوخ و عام و خاص و محكم و متشابه و حفظ و وهم هست و دروغ گفته شده است بر رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله در زمان آن حضرت تا آنكه قائم شد در حالى كه خطبه مىخواند و فرمود كه :
كسى كه دروغ گويد بر من عمدا پس محل نزول و قعود خود كند از آتش دوزخ ، و جز اين نيست كه آورده است حديث را چهار كس كه از براى ايشان پنجم نيست :
يكى رجلى است منافق كه اظهار ايمان مىكند و به خود بسته است اسلام را و بر او دشوارى ندارد گناه دروغ مىگويد بر رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله عمد ، اگر مردم مىدانستند كه او منافق كاذب است سخن او را قبول نمىكردند از او و تصديق
هامش
( 1 ) . در مصدر : خوفا من اللّه .
( 2 ) . على سمعه .
( 3 ) . در نسخهء خطى : يرد .
( 4 ) . در مصدر : فهو حفظ .
( 5 ) . شرح نهج البلاغة 11 / 38 - 39 .