ايشان گفتهاند كه : ابو بكر از جملهء جيش بود ، و بعضى گفتهاند كه : نبود .
و بعد از آن گفته است كه : بسيارى از محدثين مىگويند كه : بلكه از جملهء جيش بوده « 1 » .
جواب مىگوييم كه : توقف او در بودن ابو بكر از جملهء جيش در وقتى منافات ندارد با خروج او از توقف در وقت مدح او امير المؤمنين عليه السّلام را خصوصا بعد از آنچه نقل كرده است در آخر كلامش كه : بسيارى از محدثين مىگويند كه : بلكه بوده است از جيش ، گنجايش توقف ندارد زيرا كه دواعى باطله اگر چه باعث انكار او از جيش بودن مىتواند شد به واسطهء بيرون بردن ابو بكر از قباحت تخلف و ظهور پستى مرتبه كه او را مأمور اسامه گردانيده است رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله همچنان كه دأب بسيارى از اين طايفه كتمان نقايص او و فرعين اوست ، اما نقل بودن او از جيش را داعى از آن طايفه نيست مگر بيان واقع .
پس نقل بسيارى از محدثين ايشان حق است قطعا ، گويا كه توقفى كه ناشى شده بود از ملاحظهء اختلاف در نقل بىتأمل زايل شده از او در وقت ديگر .
يا به آنچه من ذكر كردهام يا به غير آن يا به هر دو .
و به آنچه من ذكر كردم ظاهر مىشود كفايت اختلاف تاريخ باز از براى قطع نبودن او از جيش اسامه چه طريقهء ابن ابى الحديد عدم اعتداد اوست كلام شيعه در نقل قبايح ثلاثه پس اختلاف در تواريخ همين در تواريخ اهل سنت خواهد بود ، و كفايت آن در مطلوب به آنچه گفتيم ظاهر است .
هامش
( 1 ) . در نسخهء خطى عبارتى آمده كه جاى آن مشخص نيست ، و آن اينكه : اضراب ابو بكر صريح است .