و اين آيه دلالت دارد بر امامت ابى بكر چه اين دعوت اتفاق نيفتاد از براى غير او مگر وقتى كه صحيح باشد كه اين قوم ثقيف و هوازن بودند چه مقابله با ايشان در عهد نبوت بود « 1 » .
[ آيهء لن تقاتلوا معى ]
و استدلال كرده است صاحب « كشاف » « 2 » بر اينكه داعى ابو بكر بوده است به آيهء سورهء توبه
فَقُلْ لَنْ تَخْرُجُوا مَعِيَ أَبَداً وَ لَنْ تُقاتِلُوا مَعِيَ عَدُوًّا
« 3 » .
يعنى : بگو كه : بيرون نمىآييد شما با من هرگز و مقاتله نمىكنيد با من دشمنى . . را تا قول او گفته كه :
پس اگر بگويى كه « 4 » : از قتاده منقول است كه اين قوم اولى بأس شديد ثقيف و هوازن بودند و اين در زمان رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله بوده است .
مىگوييم كه : اگر صحيح باشد اين پس معنى آن خواهد بود بيرون نمىآييد با من هرگز مادام كه بر آن طريقت كه آن مرض قلوب و اضطراب در دين است باشيد ، يا بر قول مجاهد كه وعده آن بود كه تابع رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله نشوند مگر حال كونى كه تبعيت ايشان به تطوع باشد و ايشان را از غنيمت حصر نباشد .
و گفته است صاحب « كشاف » در ذيل آيه
فَإِنْ رَجَعَكَ اللَّهُ إِلى طائِفَةٍ مِنْهُمْ
هامش
( 1 ) . سفينة النجاة : 142 .
( 2 ) . تفسير القرطبى 16 / 272 به نقل از زمخشرى ، و نيز ابو بكر جصاص در احكام القرآن 3 / 523 بدين مورد استدلال كرده است .
( 3 ) . توبه ( 9 ) : 83 .
( 4 ) . چنانچه جصاص در احكام القرآن 3 / 523 گفته است .