اگر بتاريخ جهان مراجعه نمائيد چنين تشكيل بىاساس و تعيين رئيسى كه بدست چند نفر برگزار شود نمىبينيد بلكه جهان داران متمدن و دانشمندان با فكر به اين عمل خنداناند .
و اعجب از هر عجب آنكه تشكيل چنين دستهء كوچكى را در يك سر پوشيده كوچك اجماع نامگذارى كنند و بعد از هزار و سيصد و سى و پنج سال هنوز هم روى اين حرف و عمل غلط و بىپروپا تعصّبا پا فشارى و ايستادگى نمايند و بگويند اجماع امت دليل بر حقّانيّت خلافت است يعنى چنين اجماعى كه دستهء كوچك چند نفرى در سر پوشيده سقيفه جمع شدند و مقدرات يك ملت و امت را بدست يك نفر دادند حق و بايستى حتما مورد تبعيت قرار گيرد ؟ ! .
حافظ - چرا بىلطفى ميكنيد مراد از اجماع اجماع عقلاء و كبار از صحابه بود كه در سقيفه واقع شد .
داعى - اينكه فرموديد مراد از - اجماع - اجماع عقلاء و كبار از صحابه بوده محض تحكّم و بىدليل و منطق است زيرا شما دليلى جز اين حديث نداريد بفرمائيد از كجاى اين حديث كه محل اتّكاء شما است عقلاء و كبار صحابه بيرون مىآيد شما حديث را به خيال خود معنى ميكنيد - كه عقلاء و دانشمندان با نظر عجيب به آن مينگرند - .
و حال آنكه عرض كردم ياء نسبت در امّتى عموميت را مىرساند نه خصوصيت عدهء قليلى از صحابه را و لو آنكه عقلاء و فضلاء باشند .
بر فرض تسليم بفرمودهء شما ( كه مراد اجماع عقلاء و كبار اصحاب بوده است ) آيا عقلاء و كبار از صحابه همان عدّهاى بودند كه در سر پوشيده كوچك سقيفه به پيشوائى ابى بكر و عمر و ابو عبيدهء گور كن ( جرّاح ) رأى دادند و بيعت نمودند ؟ ! .
آيا در ساير بلاد مسلمين عقلاء و بزرگان صحابه نبودند ؟ ! آيا تمام عقلاء قوم و كبار از صحابه حين وفات رسول اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم در مدينه آن هم در سر پوشيده كوچك سقيفه جمع بودند و همگى اجماع بر اين امر نمودند كه امشب دليل شما باشد ؟ ! .
شبهاى پيشاور در دفاع از حريم تشيع ( فارسى ) — صفحة 485
مساهمون: سلطان الواعظين ( السيد محمد الموسوي الشيرازي )
ص٤٨٥