است و مختلف فيه . و حقّ دوام او است براى كفّار و انقطاعش از فسّاق اهل ايمان . امّا دوامش براى كفّار لدلالة القرآن عليه دلالة ظاهرة لا يقبل التأويل . و امّا انقطاعش از فسّاق بنابر استحقاق ثواب ايمان و ساير اعمال خير ، و وجوب دوام ثواب اجماعى است پس مقدّم نتواند بود بر عقاب . پس لا بدّ است تقديم عقاب و انقطاعش از براى ايصال ثواب .
و امّا حقيقت جنّت و نار كه يكى دارى است آماده براى ايصال ثواب و ديگرى براى ايصال عقاب ، از ضروريّات دين است ؛ و تحقّقش فى الجمله مجمع عليه . و وجود جنّت و نار الآن مختلف فيه است ، و حقّ وجود است الآن لدلالة الظواهر عليه مع عدم المعارض الّذى يصلح للمعارضة .
و امّا عذاب قبر اجماعى است وقوعش فى الجمله . و خلافى كه بعضى كردهاند بعد از تحقّق اجماع صادر شده و از درجهء اعتبار ساقط است . و امّا وقوعش عقيب دفن خلافى است ، و بعضى بر آنند كه قريب به قيام الساعة واقع خواهد شد . و هر چه در باب امتناع عذاب قبر گويند مجرّد استبعاد است ، و هيچگونه استبعادى متصوّر نيست .
و امّا سؤال و حساب اعمال و نشر صحائف در روز قيامت و همچنين صراط و ميزان و إشهاد جوارح ، جميع اين امور اجماعى است و قرآن و حديث شاهد بر آن . پس واجب است اعتقاد به جميع اينها .
سرمايه ايمان در اصول اعتقادات ( فارسى ) — صفحة 163
مساهمون: عبد الرزاق اللاهيجي
ص١٦٣