دفع كند ، به توجيه و دفع [ به ] هر نحو تواند ، خداى تعالى هزار نوع بدى در دنيا و آخرت از او دفع كند و از آتش آزادش كند . و كسى به خدمت حضرت امام موسى كاظم - ع - عرض كرد كه : جمعى از معتمدان ثقه از مسلمى چيزى نقل مىكنند كه خوشش نمىآيد ، از خود كه مىپرسيم انكار مىكند ، فرمود : گوش و چشم خود و آن جماعت را اگر چه پنجاه كس به عدد قسامه باشند همه را تكذيب كن ، و او را تكذيب مكن و چيزى كه موجب عيب و ذلّتش باشد و در ميان مردم خوار باشد مكرّر مكن كه مستحقّ عذاب اليم شوى .
و ايضا مروى است كه اگر از مؤمن چيزى بينى كه به ظاهر بد نمايد ، هفتاد تأويل كن و بر وجهى ديگر تا توانى تأويل كن و اگر بجايى برسد كه تأويل نتوانى كرد ، چشم و گوش خود را بگو كه غلط ديده و غلط شنيده [ است ] .
و بايد دانست كه كسى افشاى عيب و سرّ يا نمّامى ، مجملا بد گويى كسى كند ، بر كسى كه مىشنود ، رعايت چند چيز لازم است :
اوّل : اينكه : اعتماد بر قول او كند ، چه او به همين قول ، فاسق و فسق او به همين گفتن ، ثابت است ، اگر چه در واقع راست گويد و شهادت فاسق در پيش خداى تعالى مردود است .
دوم : اينكه او را ، بد دارد و بعض او داشته باشد چه خدا فاسق را بغض دارد .
براى خدا با او بغض بايد داشت .
سيم : اينكه او را منع كند . چه نهى از منكر واجب است . و ايضا هرگاه ديگران دريافتند كه اين كس گوش به حرف او مىكند ، مفسدان و مفتنان راه يافته و رنجش و فساد بسيار ، در ميان خويشان و دوستان گشوده شود و منجرّ به قتال گردد ، بلكه بايد خود را به ايشان ، چنان نمايد كه جرأت و طمع بدگويى پيش او نكند .
چهارم : اينكه تفحص و تجسّس آن سخن نكند . چه جناب الهى نهى فرموده از
رسائل فارسى ( فارسى ) — صفحة 194
مساهمون: حسن بن عبد الرزاق لاهيجى
ص١٩٤