ظلى است از نور .
به طور كلى موجودات عالم در چند حوزه يا سطح وجودى قرار دارند :
1 - حوزهء نور قاهر .
2 - حوزهء عقول يا اصل افلاك يا انوار طوليه .
3 - حوزهء نفوس و يا انوار عرضيه .
4 - حوزهء هيئتها . و در مراتب بعد ، يعنى سافله ، حوزههاى هيئتهاى مثالى ، حوزهء افلاك و حوزهء هيئتهاى مادى ، حوزه عناصر و بالاخره عناصر بسيط ، عالم جمادى و نباتى و حيوانى و عناصر مركب قرار دارند . ( شهاب الدين و سيرى در فلسفه اشراق ، ص 8 - 47 ) .
- « سهروردى اجسام را به صورت و ماده تقسيم نمىكند ، بلكه تقسيم بندى او از اجسام بر اساس درجات نور پذيرى آنهاست . تمام اجسام طبيعى يا سادهاند يا مركب . اجسام ساده به سه طبقه تقسيم شدهاند :
1 - آنها كه مانع نفوذ نورند « حاجز » نام دارند ، 2 - آنها كه قابل نفوذ نورند « لطيف » نام دارند . 3 - آنها كه قابل نفوذ نور به درجات گوناگونند « مقتصد » نام دارند و اين نوع اخير به مراحل مختلفى تقسيم مىشود .
آسمانها در مقام درخشش از برترين مقوله ساخته شدهاند . عناصر زير آسمان ( زير فلك ) از خاك به مقولهء اوّل ، آب كه به مقولهء دوم و هوا كه به مقولهء سوم تعلق دارد تركيب شدهاند . اجسام مركب نيز متعلق به يكى از انواع بالاست و بستگى به اين دارد كه چه عنصرى بر آنها غلبه دارد . همه اجسام در اصل برزخى ميان درجات مختلف نورند كه كسب نور كرده و به نوبهء خود افاضهء نور مىكنند .
سهروردى در حقيقت سلسله مراتب متفاوت نور را علت تمام تغييراتى مىداند كه در جهان مشاهده مىشود . تمام عناصر در مقابل آسمانها بىقدرتند ، تمام آسمانها تحت سلطه نفوسند و نفوس زير فرمان عقول ، و
تهليليه ( فارسى ) — صفحة 118
مساهمون: المحقق الدواني
ص١١٨