تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تعليقات نقض ( فارسى ) — صفحة 16

مساهمون:

ص١٦
مهمل گوى و ياوه سرا و هرزه‌دراى مىباشد . در برهان قاطع و فرهنگ انجمن آراى ناصرى و هفت قلزم گفته‌اند : « باد خوان بواو معدوله بر وزن شادمان كنايه از مردم هرزه‌گوى و خوش آمد گوى باشد و معرّف را نيز گويند » . 6 - محتمل است كه « خوانان » مصحّف و محرّف « جوانان » باشد يا « خوّانان » به يكى از دو معنى كه لغت‌نويسان عرب براى « خوّان » ( به فتح خاء و تشديد واو بر وزن شدّاد ) ذكر كرده‌اند . زيرا گفته‌اند « خوّان » لغت است بمعنى خائن بنابراين « خوّان » بمعنى نسبت خواهد بود يعنى صاحب خيانت مانند ظلّام كه بمعنى صاحب ظلم است . چنان كه در تفسير آيهء
« وَ أَنَّ اللَّهَ لَيْسَ بِظَلَّامٍ لِلْعَبِيدِ »
ظلّام را به صاحب ظلم تفسير كرده‌اند . و يا صيغهء مبالغه است بمعنى بسيار خيانت كننده و اين احتمال ششم اگرچه نزديكتر به صورت كتابت است ، با سبك و روش مصنّف كه در نهايت فصاحت و بلاغت سخن ميگويد چندان سازش ندارد زيرا ثقيل به نظر مىآيد . در هر صورت ميتواند بود كه عبارت چنين بوده : « آلت بازى عوّانان » و اين معنى نظر بقرينهء سياق و مقتضاى مقام بسيار مناسب است در غياث اللغات گفته : « عوّان - بفتح و تشديد واو بمعنى سخت گيرنده و ظالم و زجر كننده و سرهنگ ديوان سلطان است ، چنان كه در منتخب و لطايف و مدار و كشف تصريح كرده‌اند » . بارى بنابراين احتمال كه كلمهء « بازى » از عبارت نسخ افتاده باشد بنابر هريك از محتملات مذكوره و وجوه سابق الذّكر معنى بىاشكال و درست و مربوط خواهد بود زيرا معنى و مفهوم هريك از اين تعبيرات « آلت بازى پاى خوانان ( با باء فارسى يا عربى ) » يا « آلت بازى بادخوانان » يا « آلت بازى جوانان » يا « آلت بازى خوّانان » ( با توجّه بهريك از دو معنى خوّان ) يا « آلت بازى عوّانان » ( كه به گمان نگارنده اين وجه اظهر وجوه و اقرب احتمالات است ) واضح و روشن است .