تعليقهء 6 ( ص 4 ؛ س 8 ) در بيان معنى حبّ النشوء
اينكه مصنّف ( ره ) گفته ( ص 4 ؛ س 8 ) :
« بعشق مذهب جبر و هواى طبع و حبّ النّشوء فراهم آورده » .
تعبير « حبّ النّشوء » از قبيل تعبير « حبّ الوطن » و « حبّ الدّنيا » و « حبّ الشّهوات » و « حبّ النّساء » است كه در آيات و روايات و كلمات فصحاى عرب فراوان به كار رفته و مصدر بمفعول به آن اضافه شده است و اين اطلاق « حبّ النّشوء » در كتب مؤلّفه در قرن ششم و هفتم بكثرت به نظر ميرسد سيّد بزرگوار رضيّ الدّين أبو القاسم علىّ بن طاووس ( ره ) متوفّى بسال 664 در كتاب شريف سعد السعود ( ص 87 چاپ نجف بسال 1369 ) ضمن مطلبى گفته : « فاحذر أيّها العاقل هذه العثرة الهائلة الّتي كان منشؤها حبّ النّشأ و التّقليد للاباء و طلب الرّياسة حتّي عمي العقل منهم و البصر و القلب و صاروا في ظلمات ذاهلة و هلكات هائلة » و ابو الفتوح رازى ( ره ) در تفسير خود در تفسير آيهء :
إِنَّ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ لَيَعْلَمُونَ أَنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَبِّهِمْ
( آيهء 140 سورهء مباركهء بقره ) گفته : « كه ايشان ميدانند كه كار قبله حقّ است و تحويل او ، و اين امر صادر است از خداى جلّ جلاله و ليكن بحسد و حبّ النّشوء و طمع رياست و حطام دنيا پنهان ميكنند » طالب تفصيل بكتابهاى فخر رازى و كتب كلامى مؤلّفه در آن زمانها مراجعه كند و من خود اين اطلاق و تعبير را مكرّر ديدهام و كلمهء « النّشء » و « النّشأ » بفتح نون و سكون شين و همزه در آخر ، و همچنين نشوء ( بضمّ نون و شين و اتباع واو بحركهء شين و بهمزه در آخر بر وزن صعود و قعود ) مصدر است ، و بضمّ نون و سكون شين و بهمزه در آخر بر وزن قفل كه در تلفّظ « نشؤ » باشد اسم است . و همين تعبير « حبّ النّشوء » در اين كتاب مكرّر خواهد شد در كلام مصنّف ( ره ) و عن قريب ميآيد ان شاء اللّه تعالى .