و داود و عثمان [ ابى شيبة ] و يحيى بن معين و سفيان ثورى و اسحاق بن راهويه و مالك و شافعى و حسن بن الحسين ، گويند اين قومند كه رسول گفت كه ايشان اهل ضلالتند ، و درين كتاب گويد آن فرقت كه بر حقّند ابو حنيفه و اصحاب رأيند ، و ابو عصمه گويد آنچه اصحاب ابو حنيفه گفتند نزد من خطاست از بهر آنكه رسول گفت مجتهد مصيبست ، و اين حكايت كه ياد كرديم مقالت يك فرقتست و از آن سبب فرقت چهارم را مقالت ياد نكرديم هر فرقتى را در باب خود ياد كرديم و هيچ فرقت ازين پنجگانه نيابى الّا كه ايشان گويند كه اعتقاد ابو حنيفه اينست كه ما داريم ديگران دروغ مىگويند . اين فرقت پنجگانه جمله مذهب ابو حنيفه دارند . ابو بكر خوارزمى در تاريخ از تأليف خود روايت مىكند از عمر بن حمّاد بن ابى حنيفه كه گفت نام ابو حنيفه ، نعمان بن ثابت بن زوطىّ بود و اين زوطىّ از كابل بود و بندهء تيم بن ثعلبه بود و بعد از آن بندهء بنى قفل و ثابت بر اسلام زائيد ، و حارث بن ادريس گويد كه ابو حنيفه از ترمذ بود و گويد ثابت بن مرزبان از ابناء پارس بود و در اجداد من هيچكس بنده نبودهاند و ابو حنيفه در سال هشتاد از هجرت نبى عليه السّلام بوجود آمد و در سال صد و پنجاه از هجرت رسول از دنيا مفارقت كرد و او را هفتاد سال بود و ابو حنيفه كوچك بود و پدر او را بنزديك امير المؤمنين على برد و امير المؤمنين على برو دعا كرد ببركت بر ذريّهء او و ما امّيد ميداريم كه دعاى امير المؤمنين على در ما مستجاب باشد .
بدان كه اين حكايت دروغست از بهر آنكه اجماع امّتست كه امير المؤمنين على در سال چهلم از هجرت حضرت رسول بجوار ارحم الرّاحمين رسيد و ابو حنيفه در سال هشتادم بوجود آمد بعد از چهل سال از وفات آن مرد چگونه على را ديده باشد .
و از غلوّ اصحاب ابو حنيفه يكى آنست كه گويند رسول گفته است : ابو حنيفة سراج امّتى ، اگر امّت را از چراغى ناگزيرست و آن چراغ ابو حنيفه است
تبصرة العوام في معرفة مقالات الأنام ( فارسى ) — صفحة 94
مساهمون: سيد مرتضى بن داعى حسنى رازى ( داعى الاسلام )
ص٩٤