ندانستم چه بگويم :
جواب اول آنكه اهل كوفه آمدند و به من قصّهء تظلم و جور عامل آنجا نوشتند و عرض كردند . گفتم : شما يك تن را از ميان خود اختيار كنيد بدين خصومت تا پيش من آيد و مناظره كند با من . ايشان يك تن اختيار كردند . پيش من آمد و گفت : « ايّدك اللّه الخليفة » مردى را بر ما مسلط كردى كه در مدّت سه سال ما را مستأصل گردانيد . سال اول ملك و مال را گرفت ، سال دوم ضياع و عقار ما را برد ، سال سيم قصد زن و فرزند ما كرده . از بهر خدا ما را از شرّ او نجات ده . گفتم : دروغ گويى و بهتان بندى ، او مردى پسنديده است و كوتاه دست و نيكو معامله ، ليكن عادت شما آنست كه هميشه بر واليان خود بيرون آييد و طعن و تقرير نماييد . آن مرد گفت : همچنين است كه خليفه مىفرمايد ، او راستگو و ما دروغ گوييم ، ليكن به همهء عالم عدل خليفه بايد كه يكسان باشد و يك عالمى را به يك نعمتى مخصوص ندارد كه ديگران را ازو هيچ نصيبى نباشد . ما از عدل و انصاف اين عامل و سيرت نيكوى او سه سال پيوسته نصيب گرفتيم ، وقت آن آيد كه او را به ولايت دگر نامزد كنى تا اهل آن ولايت از عدل و انصاف و امانت و مروّت او نصيب گيرند ، چنان كه « 1 » ما گرفتيم . مأمون گفت : من از جواب او درماندم و جز معزولى عامل وجهى ديگر نيافتم .
جواب دوم آنكه چون فضل سهل را كشتند والدهء او بسيار جزع مىكرد . او را تعزيت دادم ، گفتم : تنگدلى مكن كه اگر او رفت ، اينك من به بدل او فرزند توام . گفت : چرا نگريم به مرگ فرزند ( ى ) كه چون تو فرزندى در حيات خود به جهت من كسب كرده بود .
جواب سيم آنكه مردى دراز و سياه نزد من آمد و گفت : من موسى پيغمبرم . گفتم : موسى را يد بيضا « 2 » و عصا بود از اين معجزهها ترا چيست ؟ گفت : آن برهانها جهت آن بود كه فرعون دعوى بزرگ « 3 » كرد و
« أَنَا رَبُّكُمُ الْأَعْلى »
گفت : اگر تو اين دعوى مىكنى من آن برهان بنمايم و اگر دعوى نمىكنى مرا نيز بدانها حاجت نيست ، و با اينهمه هر چه خواهى بكنم مثل مرده زنده كردن و غير آن . گفتم : روا باشد . گفت : بفرما تا خرى بياورند . فرمودم تا خرى آوردند .
هامش
( 1 ) - اصل : چنانچه . متن تصحيح قياسى است . ( م . د . ) .
( 2 ) - در اصل : گفت موسى را يد و بيضا . اديب غياث در هامش نسخه نوشته است كه آن درست نيست . ( يادداشت استاد دانشپژوه ) . ( م . د . ) .
( 3 ) - اصل : بزر . متن تصحيح قياسى است . ( م . د . ) .