كش را مىبينى ؟ گفت مىبينم . گفتند : درين شهر حاكمى است كه هر كه چيزى نانهاده برگيرد آن كس را دست ببرد . اين را گفتند و روانهء شهر شدند . كيّال از اين گفتگو خجل شد .
چون ساعتى گذشت قومى ديگر در رسيدند و همچنين طهارت كردند و نماز گزاردند .
كيّال همان سخن با ايشان گفت : « اگر بخواهيد من اين بار گران از شما برگيرم » . يكى از آنها گفت كه اين كار كه مىگويى مىتوانى كرد ؟ گفت : بلى . گفتند : با ما به شهر بايد آمد به مسجد جامع ، فقها و امامان بسيارند ، سخن خود به ايشان بگويى ، اگر ايشان سخن ترا قبول كنند ما نيز تابع ايشان باشيم و برفتند و كيّال با خود گفت شهرى كه « 1 » رستاق و عوام ايشان چنين باشند كه به اين طريق جواب دهند سخن من به ايشان اثر نخواهد كرد . پس بازگشت و نزد جيهانى آمد و حال بازگفت . جيهانى گفت : ثواب كار تو آنست كه به مرو روى و در آن رستاقها ابلهانند زود به دست آيند ، چنان كه ابو مسلم را به دست آمدند و ابتداى كار مقنّع نيز از آنجا بود . و جيهانى نامهها به عمّال مرو و نواحى آنجا در باب سفارش او نوشت . پس او به مرو رفت و در ميان روستاهاى مرو بنشست و دعوى خود را ظاهر كرد و خلقى به او جمع آمدند و حرامها را حلال كرد و در همهء معانى به مراد خلق رخصت داد . آخر الامر به جهنم رفت عليه اللّعنة و على من هداه « 2 » .
و قصّابى را ولىّ عهد خود كرد . در اين اثناء جيهانى نيز بمرد و آن مذهب بر طرف شد ، و طريق بدع « 3 » او مندرس شد .
فصل در باب جمعى كه به اين نوع دعوىها خروج كردند :
( 1 ) سلّامى « 4 » گويد كه در سنهء اثنى و عشرين و ثلاثمائه يكى از نا [ حيهء ] « 5 » سند از ديهى بيرون آمد و روى به در بند آهنين [ آورد ] « 6 » . اين خبر به نصر بن احمد در بخارا رسيد و او به
هامش
( 1 ) - شايد : رستاقى .
( 2 ) - اصل : هذه ( ؟ ) . متن تصحيح قياسى است . ( م . د . ) .
( 3 ) - اصل : طريق و بدع . متن تصحيح قياسى است . ( م . د . ) .
( 4 ) - استاد دانشپژوه نوشتهاند : ابو على الحسين بن احمد بن محمّد السلامى الخوارى البيهقى النيسابورى صاحب كتاب التاريخ فى اخبار ولاة خراسان و النتف و الطرف و المصباح و الثار و استاد ابو بكر الخوارزمى در گذشته سى چهل سال پس از 300 هجرى ( يادداشتهاى قزوينى 5 : 142 ) . ( م . د . ) .
( 5 ) - كلمهء داخل دو قلّاب افزودهء استاد دانشپژوه است . ( م . د . ) .
( 6 ) - كلمهء ميان دو قلّاب تصحيح قياسى است . ( م . د . ) .