اللّه ربّ السّماوات السّبع و ما فيهنّ و ما بينهنّ و هو السّميع العليم و سلام على المرسلين و الحمد للّه ربّ العالمين » . و در بانگ نماز « حىّ على خير العمل » دو بار زيادت كنند و در جامهء ابريشمى نماز روا نبينند و لفظ آمين هر كه در نماز بگويد از نماز بيرون آيد و گويند اين لفظ از قرآن نيست . و غسل يوم الجمعه فريضه دانند « 1 » و پس امام قرآن نخوانند و بيشتر مذهب ايشان در عبادت با بعضى از مذهب شافعى برابر است و به وقت قيام و ركوع دست بردارند و در برخاستن ركعت دوّم نشستى خفيف « 2 » بنشينند و اجتهاد و قياس روا نبينند البتّه و در اصول مذهب ايشان با معتزله برابرند در نفى رؤيت و تشبيه و خلق قرآن و حدوث صفات فعل و استطاعت الّا در يك چيز و آن [ خلود ] « 3 » اهل كبيره است در دوزخ كه معتزله گويند چون صاحب كبيره توبه ناكرده از دنيا نقل كند او در دوزخ و عذاب مخلّد بماند ، ايشان گويند نماند بلكه شايد كه ايزد تعالى بر او رحمت كند و از دوزخ بيرون آرد به فضل و رحمت خويش . اينست اصول مذهب شيعت و ايشان پنج فرقهاند : « 4 »
الف - زيديّه
يكى از ايشان اصحاب زيد بن علىاند ، آن كه خروج كرد به روزگار بنو اميّه و او را بگرفتند و بكشتند و پسرش يحيى بن زيد « 5 » بگريخت به خراسان و او را هم بگرفتند و به فرمان نصر بن سيّار به گوزگانان بكشتند و گور او به ارغويه « 6 » است . و بناى مذهب ايشان انست كه پس از على و حسن و حسين رضى اللّه عنهم هر علوى كه معصوم باشد شايد كه امامت طلب كند ، بايد كه از فرزندان على باشد و پارسا و معصوم . و ايشان پنج فرقهاند :
1 - المغيريّه : اصحاب كثيّر النّواء « 7 » لقب او ابتر « 8 » بود و نام المغيرة بن سعيد .
2 - الجاروديّه : اصحاب ابى زياد .
هامش
( 1 ) - به نظر شادروان كسروى : ندانند . ( م . د . ) .
( 2 ) - اصل : حقيقت . متن اصلاح شادروان كسروى است . ( خفيف ، يعنى سبك ) . ( م . د . ) .
( 3 ) - كلمهء ميان دو قلّاب افزودهء شادروان كسروى است . ( م . د . ) .
( 4 ) - رجوع شود به حواشى مرحوم اقبال . ( م . د . ) .
( 5 ) - رجوع شود به حواشى مرحوم اقبال . ( م . د . ) .
( 6 ) - اصل : ازغويه . متن تصحيح مرحوم اقبال است ضمن حواشى مربوط به يحيى بن زيد . ( م . د . ) .
( 7 ) - در چاپى : كبيرة التولى .
( 8 ) در چاپى : اثير .