ارغويه يا ارغوى دهى بوده است از توابع جوزجانان در يازده فرسنگى طالقان بر سر راه مروالرّوذ ( نزهة القلوب ص 179 و عمدة الطّالب ص 249 ) .
ص 57 - سيّد مرتضى : مقصود سيّد اجلّ علم الهدى شريف ابو القاسم علىّ بن حسين مرتضى ( 355 تا 436 ) است و كتاب المقنع او از مشهورترين كتب اماميّه در باب مسئلهء غيبت است .
ص 65 - براى قصّهء ذو الثّديه : رجوع كنيد به شرح نهج البلاغه ( ج 1 ص 202 تا 205 ) .
ص 65 - راجع به احوال خطباى خوارج رجوع شود به كتاب البيان و التّبيين جاحظ ( ج 3 ص 134 - 135 از طبع مصر سال 1332 ) و احوال نافع و قطرى و ضحّاك در غالب كتب تواريخ و ادب مذكور است .
ص 66 - احسن الكبار : شفر اين كتاب را همان احسن الكبار فى معرفة الائمّة الاطهار تأليف محمّد بن ابى زيد بن عربشاه ورامينى مىداند كه دو نسخه از آن در كتابخانهء دولتى پطرزبورگ بوده است كه از غارت كتابخانهء اردبيل نصيب عساكر روس شده بوده ( رجوع كنيد به حواشى شفر ص 189 ) .
نگارنده نه از اين كتاب و نه از مؤلّف آن اطّلاعى نتوانست به دست بياورد ولى از شرحى كه مؤلّف كتاب كشف الحجب و الاستار ( ص 26 ) از مقدمهء آن نقل مىكند چنين به نظر مىرسد كه احسن الكبار محمّد بن ابى زيد از زمان ابو المعالى خيلى متأخّرتر است و عجيب نيز مىنمايد كه كتابى فارسى به نام احسن الكبار قبل از بيان الاديان تأليف شده باشد و كسى به آن اشاره نكند و ذكرى و نقلى از آن در كتب شيعه مثل فهرست طوسى و مناقب ابن شهر آشوب نباشد و كسى مؤلّف آن را نشناسد . بعلاوه شكل اسم كتاب يعنى : احسن الكبار فى معرفة أئمّة الاطهار كه نام كتاب محمّد بن ابى زيد ورامينى است نيز مىنماياند كه اين كتاب نبايد از كتب قرن چهارم و پنجم هجرى باشد ، بعلاوه مطلبى كه ابو المعالى به وجود آن در احسن الكبار اشاره مىكند مذهب خوارج است و آن چندان ارتباطى با شرح حال ائمّهء اطهار ندارد . شايد كتاب احسن الكبار كه ابو المعالى به آن حواله مىدهد از مؤلّفات عربى باشد كه در باب ملل و نحل ، ديگران آن را قبل از او تأليف كرده باشند .
* * *
بيان الأديان در شرح اديان و مذاهب جاهلى و اسلامى ( فارسى ) — صفحة 103
مساهمون: ابو المعالى محمد حسينى علوى
ص١٠٣