گروهى دعوى پيغامبرى » بوده ، مفقود است اين قصّه نيز در متن چاپى ما نيست . « 1 »
ص 20 - در تاريخ مقدّسى : مقصود كتاب « البدء و التّاريخ » است تأليف مطهّر بن طاهر المقدّسى كه بعد از 375 فوت كرده .
ص 21 - ابو الحسن عامى « 2 » : « شفر » « 3 » تصوّر كرده است كه غرض مؤلف بيان الاديان از اين كس ابو الحسن ثابت بن قرّة الحرّانى الصّابى ( 221 تا 288 ) فيلسوف و عالم رياضى معروف است كه بواسطهء عدم اعتناى نسّاخ نسبت او از « صابى » به « عامى » تحريف شده ، و اين اشتباه است و غرض صاحب بيان الاديان ابو الحسن محمّد بن يوسف عامرى نيشابورى حكيم معروف است كه شاگرد ابو زيد احمد بن سهل بلخى ( 234 تا 322 ) و استاد ابو على احمد بن محمّد مسكويه ( متوفى سال 421 ) و از معاصرين ابو حيّان على بن محمّد توحيدى است كه در خراسان حكمت آموخته سپس به خدمت ابن العميد رسيده و در صحبت او به سال 364 به بغداد رفته و پنج سال نيز در رى متوقف بوده و ابو على مسكويه در اين مدت در مجلس درس او حاضر مىشده ولى به گفتهء ابو حيّان توحيدى كلمهاى از او استفاده نكرده . ابو الحسن عامرى كه ياقوت او را صاحب الفلاسفه [ يا صاحب الفلسفه ] ناميده شارح كتب ارسطوست و هموست مؤلف كتاب الامد « 4 » على الأبد و النّسك العقلى و شهرستانى او را در عداد متأخرين فلاسفهء اسلام آورده . وفاتش به سال 381 در 27 شوّال ظاهرا در نيشابور . ( رجوع كنيد به معجم الادباء ج 1 ص 411 و ج 2 ص 89 ) و ملل و نحل شهرستانى ( ص 348 ) و تاريخ الحكماء شهرزورى و المقابسات ابو حيّان توحيدى ( صفحات 60 و 165 و 202 و 207 و 301 تا 309 ) .
ص 21 - ابو الخير خمّار ، ابو الخير حسن بن سوار بن بابا « 5 » [ بن ] بهرام خمّار نصرانى از فلاسفه و علماى معتبر منطق است كه در ربيع الاوّل 331 در بغداد متولّد شده و از مترجمين سريانى به عربى بوده و پس از تكميل علوم به خوارزم رفته و در خدمت ابو العبّاس
هامش
( 1 ) - در چاپ حاضر آن باب آمده است . ص 90 تا 97 . ( م . د . ) .
( 2 ) - در متن به عامرى اصلاح شد . ( م . د . ) .
( 3 )- shefer .( 4 ) - در اصل : الابد . ( متن اصلاحى است بر اساس انتقاد شادروان كسروى ) . ( م . د . ) .
( 5 ) - اصل : بابا بهرام . متن از تعليقات مرحوم قزوينى بر چهار مقاله ( چاپ دكتر معين ص 417 ) است و آنجا آمده كه ابن ابى اصيبعه به جاى بهرام بهنام آورده است . ( م . د . ) .