مزوّره « 1 » كرد چون پيش آوردند حقّ تعالى فرشتهء را بفرستاد تا آن كاسه بريخت و وى نااميد شد و با سر كار خود رفت ، پس آن فرشته چون بازگشت در راه فرشتهء ديگر را ديد حال آن زاهد به آن فرشتهء ديگر باز گفت او گفت كه : پادشاهى ظالم در ميان طرب و لهو و تماشا آرزوى ماهى تازه كرده است و يكى را بفرستاده تا ماهى بياورد و خداى تعالى مرا فرستاده تا من دام وى پر از ماهى گردانم تا مراد آن پادشاه برآيد ؛ ندانم اين عجبتر است يا آن ديگر . خداى تعالى دشمنان را از دنيا نبرد تا هر مراد و آرزويى كه ايشان را باشد آن را دريابند تا ايشان را هيچ محنت نباشد .
423 -
يطبع المؤمن على كلّ خلق ليس الخيانة و الكذب .
( 1 ) طبع مرد مؤمن هر خوئى بود ليكن در دين خيانت نكند و دروغ نگويد يعنى نه از دين بود آنكه مؤمن چون سخن بگويد بگويد كه : اين از بهر خدا و رسول گفتم و در دلش چنين نبود كه آن منافقى باشد ، و در شريعت خيانت نكند يعنى فتوى بدروغ ندهد ؛ هر كه چنين كند شرع را خوار داشته باشد ، و ديگر با مردم نيز خيانت نكند يعنى اينكه بمكر و حيلت مال ايشان ببرد و در ظاهر نيك نمايد و در باطن گرگ درنده بود ، و چون حقّ به كسى دهد كم پيمايد و چون بستاند زيادت بستاند ؛ مؤمن بر اين صفات نبود .
و صادق القول بود و دروغ نگويد كه حضرت مصطفى عليه السّلام ميفرمايد كه : ايمان نبود آن را كه در وى امانت نبود ، و دين ندارد آنكه عهد را بشكند و دروغ گويد ، و در بهشت نشود آنكه همسايه از ظلمش ترسد و ايمن نباشد از مكرش ، و بر شما باد كه چون سخن گوئيد راست گوئيد و وفا بجا آوريد و امانت نگاه داريد كه وصيت پيغمبران اين بوده است و خداى تعالى نيز بدين فرموده است ؛ قوله تعالى « 2 » :
هامش
( 1 ) در غياث اللّغات گفته : « مزوّر بر وزن منوّر آنچه از قسم غذاى براى تسلّى بيمار پزند و طعام نرم كه مريض را دهند » . نگارنده گويد : معروف و مصطلح در اين كلمه « مزوّره » است بهاء در آخر آن ؛ چنان كه در متن ملاحظه مىشود ، و براى طلب تفصيل آن بكتب طبّ قديم مراجعه كنند .
( 2 ) صدر آيهء 72 سورة الاحزاب و ذيل آن اينست : «وَ الْجِبالِ فَأَبَيْنَ أَنْ يَحْمِلْنَها وَ أَشْفَقْنَ مِنْها وَ حَمَلَهَا الْإِنْسانُ إِنَّهُ كانَ ظَلُوماً جَهُولًا» و از شاهكارهاى حافظ بيتى است كه ناظر به اين آيهء مباركه است و آن اينكه :« آسمان بار امانت نتوانست كشيد * قرعهء فال بنام من ديوانه زدند »از يكى از دانشمندان شنيدم كه ميگفت : اين بيت بهترين اشعار حافظ است .