آخرين درين شش داخل بود .
اوّل - بنده بايد كه شغل دنيا چندان بر دست گيرد كه در دنيا عمرش باشد « 1 » .
دوّم - آنكه شغل آخرت چندان كند كه عمرش باشد .
سيّم - طاعت و عبادت چندان كند كه به خدا حاجت دارد .
چهارم - گناه و معصيت چندان كند كه طاقتش باشد در عذاب گور .
پنجم - توبه چنان كند كه ويرا از آتش دوزخ برهاند .
ششم - گناه چنان كند كه خداى تعالى ويرا نبيند .
و بزرگى چهار چيز برين زيادت كرده است :
اوّل - بنده بايد كه خوشخوى بود تا از دشمنى خلق رسته باشد .
دوّم - از همنشين بد دور باشد تا از ملامت رسته باشد .
سيّم - با نيكان نشيند تا رشد و صلاح يابد .
چهارم - رنج برد تا خداى را خشنود گرداند كه بىرنج و مشقت كس رضاى خدا نيابد « 2 » .
حضرت امام زين العابدين عليه السّلام فرمايد كه : اگر بنده تواند كه چهار چيز بكند اگر گناه همه عالم بكند و هر هوائى كه تواند براند وى را هيچ زيانى ندارد .
اوّل - بايد كه روزى خداى تعالى نخورد .
دوّم - چون ملك الموت قصد وى كند دست بوى ندهد .
سيّم - نافرمانى خداى تعالى نكند تا بدوزخش نفرستد .
چهارم چون معصيتى كند از خداى تعالى پوشيده دارد .
و هر كه نتواند كه اين چيزها كند بايد كه بر معصيت كردن دلير نبود .
و از رضا عليه السّلام روايت كنند كه خداى تعالى ميفرمايد : اى بنده از من به تو همه آن مىآيد كه تو دوست دارى و از تو به من همه آن مىآيد كه من دشمن ميدارم ؛ از من به تو همه رحمت و نعمت مىآيد و از تو به من همه جفا و معصيت مىآيد ،
هامش
( 1 ) موافق اين مضمونست اين بيت كه گويا از ابن يمين است :« چنان بساط عمل پهن كن درين بازار * كه دست و پا نكنى گم بوقت بر چيدن »( 2 ) سعدى در اين باب نيكو سروده است :« نابرده رنج گنج ميسّر نميشود * مزد آن گرفت جان برادر كه كار كرد »