كه در آن دفع أهل حقّ بود با حضرت مصطفى عليه السّلام ميخواندند تا چندين مذاهب پيدا شد پس واجب باشد هر عاقلى را كه از اوّل تا آخر عقل را محك ساخته و هر چيزى را كه شنود بر آن بر زده و آنچه نيكو بود قبول كند و آنچه نيكو نبود دفع آن كند « 1 » و از اينجاست كه حضرت صادق عليه السّلام فرموده كه : عاقل بايد كه علمش به چهار چيز حاصل باشد تا دينش سلامت باشد اوّل - خداى را بداند ، دوّم - بداند كه ويرا چه فرموده است ، سيّم - آنكه بداند كه از وى چه ميخواهد ، چهارم - بداند كه بچه اعتقادش زيان دارد .
بدان كه هفت چيز بىهفت چيز به كار نيايد .
اوّل - ترس و خوف بىحذر كردن از گناه سودى ندارد .
دوّم - نيّت خيرات و طاعات كردن بىآنكه بوى در آويزد و ويرا توانائى بود به كار نيايد .
سيّم - اميد به ثواب و درجات داشتن بىآنكه بكارى مشغول شود كه بدان ببهشت رسد بكارى نيايد .
چهارم - استغفار كردن بىآنكه از گناه باز ايستد و بر كرده پشيمان شود سودى ندارد .
پنجم - دعا كردن و چيزى خواستن بىآنكه جهد كند بكارى نيايد .
ششم - خويشتن را به ظاهر زاهد و عابد ساختن بىآنكه باطنش موافق با آن بود بكارى نيايد .
هفتم - دوستى خدا و مصطفى و ائمّهء هدى عليهم السّلام دعوى كردن بىمتابعت ايشان سودى ندارد .
بنده بايد كه از گفتار و كردارى بپرهيزد كه اگر با روى وى آورند از آن شرمش آيد و در گفتار و كردارى آويزد كه چون بشنود خرّم و شادان شود و همچنين هر كه خواهد كه در دنيا خجل و شرم زده نباشد بايد كه از گفتارى و كردارى كه از آن عذر بايد خواستن دور باشد .
لقمان حكيم بوقت مرگ پسرش را بشش چيز وصيّت كرد كه علم اوّلين و
هامش
( 1 ) نظير مضمون آيهءفَبَشِّرْ عِبادِ الَّذِينَ يَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَيَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ ؛ أُولئِكَ الَّذِينَ هَداهُمُ اللَّهُ وَ أُولئِكَ هُمْ أُولُوا الْأَلْبابِاست ( آيهء 17 - 18 سورهء زمر ) .