342 -
من فتح له باب خير فلينتهزه « 1 » فانّه لا يدرى متى يغلق عنه .
( 1 ) هر كه را گشاده شود باب خيرى بايد كه غنيمت داند و نصيب آخرت برگيرد زيرا كه وى نميداند كه آن در بر وى كى بسته شود ، يعنى هر كه توانائى دارد كه عبادت كند ، يا روزه دارد ، يا حجّ كند ، يا زكات دهد ، يا مؤمنى را يارى دهد ، يا حاجت مؤمنى را روا كند ، يا مؤمنى را شاد گرداند ، يا از گناهى بپرهيزد ، يا درماندهء را دست گيرد ، يا از بهر مظلومى شفاعت كند و آنچه بدين ماند ؛ بايد كه بجاى آورد كه حال پوشيده است وى نداند كه چه پيش آيد و دريغ بود كه بافسوس و بىبرگى بگذارد و آن كس را كه دشوارتر آيد بايد كه تداركش كند زيرا كه چون بميرد تمكّن و توانائيش بشود و هر كه عاقل بود هميشه طلب سعادت كند و بخير مشغول بود و گويد كه : اگر بمانم خيرم زيادت بود ، و اگر بميرم خيرم بارى بدست بود .
343 -
من كظم غيظا و هو يقدر على انفاذه ملأ اللَّه قلبه أمنا و ايمانا .
( 2 ) هر كه خشم فرو خورد و تواند كه آن را براند خداى تعالى دل او را از امن و ايمان پر گرداند . يعنى هر كه خشمناك شود و گرم گردد و بر جوشد به چيزى كه بشنود يا ببيند يا داند و تواند كه مكافات و پاداشت وى كند و آن آتش فرو فشاند و آن خشم فرو خورد و بدست و زبان نرنجاند يا به چيزى كه با وى كرده باشد باز نگيرد يا حرمتش نكاهاند خداى تعالى ايمنش گرداند و لطف و توفيق تمامش دهد ، تا وى از خيار مؤمنان گردد ، و ايمنى دنيا آن باشد كه در دل مؤمنان افكند كه وى حليم و بردبارست تا كس از بهر وى بدى نينديشد ، و ايمنى آخرت آن باشد كه خداى تعالى چون بيند كه وى ببدى خشم گيرد و بدان سبب كه فرو خورد سختيى بدل ميرسد و بر آن صبر مىكند حقّ تعالى سختيهاى آخرت ازو بگرداند . و در خبرست كه بدترين مردم آن باشد كه زود خشم گيرد و دير بگذارد ، و بهترين مردم آن باشد كه دير خشم
هامش
( 1 ) در نسخهء عتيقه :
« فلينتهز »
.