در بيع مرابحه ( - - ) بيع مرابحه ) خريدار بايد از قيمت كالاى خريدارى شده مطلع باشد وفروشنده صادقانه قيمت خريد را به أو اطلاع دهد . 12
احتكار با انبار كردن كالا به قصد افزايش قيمت تحقق مىيابد 13 - - ) احتكار ) . در احتكار ، حاكم ، احتكار كننده را ملزم به فروش جنس احتكار شده مىكند ؛ ليكن بنابر مشهور نمىتواند قيمتگذارى كند 14 - - ) قيمت گذارى ) .
بالابردن قيمت كالا توسط كسى كه قصد خريد آن را ندارد ، اما به قصد گول زدن خريدار ، قيمت را بالا مىبرد تا أو كالا را به قيمت بيشتر بخرد ، حرام است . 15 برخى آن را مكروه دانستهاند 16 - - ) نجش ) .
غصب : به قول مشهور ، در أجناس قيمي ( - - ) قيمي ) ، ضمان به قيمت آن است نه مثل آن وبر غاصب وغير أو ، پرداخت قيمت آن به مالك واجب است . البتة در اينكه قيمت چه روزى بايد پرداخت شود ؛ روز تلف يا روز تحويل گرفتن جنس قيمي ويا بالاترين قيمت تا روز تلف ، مسئله محل اختلاف است ( - - ) غصب ) .
ارث : به قول مشهور ، زوجه از قيمت وعين زمين ونيز از عين ساختمان وبنا ارث نمىبرد ؛ ليكن از قيمت بنا ارث مىبرد ( - - ) زوجيت ) .
ديات : ديهء عبد ، قيمت أو است ، مگر آنكه قيمتش بيش از ديهء حرّ باشد . در اين صورت ، دية أو به اندازهء ديهء حرّ خواهد بود . 17
هامش
( 1 ) . جواهر الكلام 15 / 126
( 2 ) . المقنعة / 253 ؛ المعتبر 2 / 517 ؛ مدارك الأحكام 5 / 91 ؛ ذخيرة المعاد / 447
( 3 ) . مدارك الأحكام 5 / 92 ؛ ذخيرة المعاد / 447 ؛ جواهر الكلام 15 / 129
( 4 ) . تذكرة الفقهاء 5 / 198
( 5 ) . جواهر الكلام 15 / 518
( 6 ) . 272
( 7 ) . العروة الوثقى 4 / 296 ؛ مصباح الهدى 11 / 146 ؛ موسوعة الخوئي 25 / 285 - 286 ؛ مهذب الاحكام 11 / 458
( 8 ) . العروة الوثقى 4 / 312 - 313 ؛ مصباح الهدى 11 / 207 - 208
( 9 ) . جواهر الكلام 20 / 294 - 295
( 10 ) . 22 / 405 - 406
( 11 ) . مسالك الأفهام 3 / 203
( 12 ) . الحدائق الناضرة 19 / 200
( 13 ) . 18 / 58
( 14 ) . جواهر الكلام 22 / 485 - 486
( 15 ) . تذكرة الفقهاء 12 / 157 ؛ جامع المقاصد 4 / 39
( 16 ) . كشف الرموز 1 / 455 ؛ إرشاد الأذهان 1 / 359
( 17 ) . جواهر الكلام 43 / 42 .