به گفتهء برخى ، جايز نيست مولا بردهء خويش را افزون بر توانش به كار گمارد ؛ از اينرو ، چنانچه در روز أو را به كار گيرد ، لازم است در شب به أو استراحت دهد ويا به عكس . ونيز در تابستان ، هنگام قيلوله أو را به كار نگيرد . 7
قَيم - - ) قيمومت
قيمت
قيمت : ارزش مال ؛ بها .
قيمت چيزى عبارت است از ارزش معاملاتى آن در مقام عرضه وتقاضا . از احكام آن در بسيارى از بابها نظير زكات ، خمس ، حج ، تجارت ، غصب ، ارث وديات سخن گفتهاند .
در فقه ، به قيمت از جهات وزواياى مختلف نگريسته واز آن بحث شده است ؛ از جمله در معاملات كه يكى از دو عوض ، قيمت جنس وكالاى مورد معامله است ودر ازاى آن كالا پرداخت مىشود وفقها از احكام وشرايط آن سخن گفتهاند ونيز در حقوق وديون ثابت برعهدهء انسان ، قيمت در أجناس قيمي ( - - ) قيمي ) ونيز أجناس مثلي ( - - ) مثلي ) كه امكان پرداخت مثل وجود ندارد ، بر عهدهء انسان مىآيد وبا پرداخت آن ذمّهاش برى مىگردد . همچنين در جريمههايى كه به عنوان كفّاره يا دية يا غير آن بر انسان ثابت وواجب مىشود ، قيمت يا به عنوان كفّاره يا بدل آن - در فرض تعذر آنچه به عنوان كفّاره تعيين شده است - ونيز به عنوان دية بر انسان واجب مىشود . در ذيل به نمونههايى از احكام مرتبط با قيمت در أبواب مختلف فقه اشاره مىشود وتفصيل آن در عناوين مرتبط مىآيد .
زكات : بنابر قول مشهور ، زكات به عين اشياى نه گانه تعلق مىگيرد ، ليكن پرداخت قيمت آنها نيز كفايت مىكند . از برخى قدما عدم كفايت پرداخت قيمت نقل شده است . 1
هامش
( 1 ) . الصحاح ( جوهري ) والمفردات ( راغب ) ، واژهء « قيل »
( 2 ) . النهاية ( ابن أثير ) ولسان العرب ، واژهء « قيل »
( 3 ) . مجمع الفائدة 5 / 348 ؛ كشف الغطاء 4 / 17
( 4 ) . مرآة العقول 23 / 143
( 5 ) . كشف الغطاء 4 / 17
( 6 ) . وسائل الشيعة 6 / 501
( 7 ) . مسالك الأفهام 8 / 502 ) .