از آن به مناسبت در باب امر به معروف ونهى از منكر ونكاح سخن گفتهاند .
امر به معروف ونهى از منكر : به تصريح برخى ، قهر كردن دو مؤمن از يكديگر از روى ناراحتى وكدورت حرام است وبر حسب آنچه در روايات آمده است در فرض قهر نيز - حتى اگر موجّه باشد - جايز نيست بيش از سه روز به درازا بكشد ومستحب است هر كدام از آنان در برقرارى ارتباط وآشتى پيش قدم شود 1 - - ) اصلاح ) .
قهر كردن با معصيت كارانى كه بر گناه خود اصرار مىورزند در راستاى نهى از منكر جايز است . 2
در نهى از منكر رعايت مراتب آن لازم است ؛ بدين معنا كه از راههاى سادهتر شروع شود تا به مرحلهء جلوگيرى با زبان ودست برسد . بنابر اين ، اگر انجام دهندهء منكر با قهر كردن از أو ، از ارتكاب منكر دست بردارد به همان بسنده مىشود . 3
نكاح : با آشكار شدن نشانههاى نشوز ( - - ) نشوز ) در زن ، شوهر در نخستين مرحله أو را نصيحت مىكند . در صورت مؤثر واقع نشدن ، مىتواند با أو قهر كند ؛ بدين گونه كه در رختخواب به أو پشت وبي اعتنايى كند . 4
قهري
قهري : غير ارادى .
آنچه بدون ميل وارادهء شخص رخ مىدهد ، قهري ناميده مىشود ، 1 مانند آنكه كسى در حال خواب مال ديگرى را تلف كند كه به طور قهري ضمان متوجه أو مىشود وبايد خسارت وارد شده را جبران كند ، هرچند تلف كننده قصد تلف كردن را - كه سبب ضمان است - نداشته است . به نمونههايى از احكام مرتبط با آن در بابهايى نظير طهارت ، صلات ، زكات ، حج ، ضمان ، شركت وعتق اشاره مىشود .
طهارت : تجديد وضو همان گونه كه با قصد تجديد وضو محقق مىشود ، بدون قصد آن نيز تحقق مىيابد ، مانند اينكه به اعتقاد وضو نداشتن ، وضو بگيرد ، سپس معلوم شود كه وضو داشته است .
هامش
( 1 ) . صراط النجاة 3 / 301 ؛ وسائل الشيعة 12 / 260
( 2 ) . مرآة العقول 10 / 360
( 3 ) . جواهر الكلام 21 / 378
( 4 ) . 31 / 201 .