مقصود از قول معروف در اين مسئله ، خواستگارى با كناية وبه گونهء سربسته است ، مانند آنكه - طبق آنچه در روايت آمده - بگويد : من به شما مايلم وخانمها را محترم مىشمارم 2 - - ) خواستگارى ) .
صدقه : قرآن كريم دربارهء صدقه دادن مىفرمايد :
« قَوْلٌ مَعْرُوفٌ وَمَغْفِرَةٌ خَيْرٌ مِنْ صَدَقَةٍ يَتْبَعُها أَذىً ؛
3 گفتارى پسنديده وگذشت بهتر از صدقهاى است كه آزارى درپى داشته باشد » . مقصود از قول معروف در اين آية ، بدرقه فقير با سخنى زيبا وپسنديده ومؤدبانه ، در صورت صدقه ندادن به أو است ، مانند آنكه در پاسخ سائل بگويد : خداوند راه فرج ووسيلهء گشايشى برايت فرآهم كند ؛ نه اينكه با زخم زبان أو را بيازارد . 4
حجر : از جمله محجورانِ ممنوع از تصرف در أموال خود ، سفيهان اند . قرآن كريم از دادن أموال سفيهان به ايشان منع كرده وبه سرپرستان آنان دستور داده به آنان « قول معروف ؛ سخنى پسنديده » بگويند . 5 مقصود از قول معروف در اين مورد ، دادن وعدهء نيكو به سفيهان است ، مانند آنكه به آنان گفته شود : پس از رسيدن به حدّ رشد وبلوغ اموالتان را در اختيارتان قرار مىدهيم ونيز آنان را به استفادهء درست از اموالشان تشويق كند . 6
قولنامه
قولنامه : سندى عادى بين دو شخص بر انجام يا قرار معامله در آينده .
در داد وستدها ، پيش از تنظيم سند رسمىِ محضرى ، دو گونه قرار داد تنظيم مىشود :
1 ) . دو طرف ، معامله را به گونهء شرعي وقطعي اجرا مىكنند واز آنجا كه تنظيم سند رسمي هنگام معامله امكانپذير نيست ، مفاد معاملهء صورت گرفته را در برگهاى عادى نوشته وآن را امضا مىكنند . اين برگه قولنامه ناميده مىشود .
هامش
( 1 ) . بقره / 235
( 2 ) . وسائل الشيعة 20 / 498 ؛ فقه القرآن 2 / 138 ؛ كنز العرفان 2 / 236 - 237 ؛ جواهر الكلام 30 / 121 - 122
( 3 ) . بقره / 263
( 4 ) . زبدة البيان / 272 ؛ مسالك الأفهام ( كاظمى ) 2 / 62
( 5 ) . نساء / 5
( 6 ) . زبدة البيان / 616 ؛ مسالك الأفهام ( كاظمى ) 3 / 142 ؛ جواهر الكلام 26 / 94 ) .