قَميص - - ) پيراهن
قن
قن بردهاى كه هيچ يك از أسباب آزادى أو فرآهم نشده است ( - - ) بردگى ) .
قنات
قنات : كاريز ؛ مجموع چاههاى متصل به هم براي رساندن آب منابع زير زمينى به سطح زمين .
از آن در بابهاى طهارت ، زكات ، تجارت ، اجاره ، احياء موات وارث سخن گفتهاند .
طهارت : آب قنات ، آب جارى به شمار مىرود واحكام آن را دارد 1 - - ) آب جارى ) .
به قول مشهور ، تصرفات جزئي همچون نوشيدن ووضو گرفتن از آب قنات ونهرهاى بزرگ ، حتى با عدم علم به رضايت مالك آن ، اشكال ندارد .
آيا در صورت ديوانه يا صغير بودن مالك يا شريك بودن وى با ديگر مالكان نيز استفاده از آب قنات به وضو گرفتن ، نوشيدن ومانند آن جايز است يا نه ؟
مسئله محل اختلاف است . بسيارى آن را جايز دانستهاند . 2
زكات : پرداخت زكات از سهم في سبيل اللَّه براي حفر قنات ووقف آن بر مؤمنان بدون اشكال است 3 - - ) زكات ) .
مقدار زكات غلات ، كشمش وخرما در صورت آبيارى با آب قنات يك دهم است ؛ مگر آنكه با دلو ومانند آن از ابزار وآلات آبيارى شود كه زكات آن يك بيستم مىباشد . 4
به قول مشهور ، آنچه براي به دست آوردن محصول هزينه شده ، از قبيل بذر ودستمزد كاشت ، ابتدأ كسر ، سپس نصاب زكات محاسبه مىگردد ؛ ليكن هزينههاى انجام گرفته براي آباد كردن زمين ، مانند حفر نهر وقنات كه هر سال تكرار نمىشود ، جزء مخارج محصول به شمار نمىرود . 5
هامش
( 1 ) . استفتائات ( امام خمينى ) 3 / 581 ؛ استفتائات جديد ( تبريزى ) 2 / 454 ؛ استفتائات ( بهجت ) 4 / 539 ؛ ارشاد السائل / 184 ؛ صراط النجاة 1 / 432
( 2 ) . استفتائات ( امام خمينى ) 3 / 581 ؛ توضيح المسائل مراجع 2 / 1026 .