پس چگونه نيل آن مرتبه و وصول به آن درجه از براى تو ميسر مىباشد ؟
مگر بعد از تحصيل استعداد تام به مجاهدات شاقهء نفسانيه و رياضات علميه و عمليه و رفع جميع حجب ظلمانيه ، و تصفيهء سرّ از همهء شواغل نفسانيه بلكه شواغل قلبيه و توجه تام به حضرت ربوبيت و انقطاع تمام به درگاه احديت .
پس در اين كلام شريف بلكه در اين تشبيه لطيف نيز ، اشاره است به ترغيب و تحريص كميل بن زياد در تحصيل استعداد تمام از براى وصول به اين مرتبه عليا و به اين درجه قصوى .
وجه اشاره آن است كه : در مشبّه به مقصود والده از ريختن قطرات شير به دهن طفل دو چيز است : يكى آن است كه غذاى آن طفل باشد تا قوت بگيرد ، و ديگرى آن است كه لذت شير را بيابد تا راغب شود به مكيدن پستان ، متفطن باش ! و اخذ كن اين دقايق و لطايف و اين نكات و اشارات را كه ، به بركت توجه و انقطاع به آن معدن علوم ربانى و مخزن معارف يزدانى از اين كلام شريف بلكه از اين تشبيه لطيف كه در اين استعاره ملاحظه نمودهاند استنباط نمودم ، و سابقى بر خود در اين باب بلكه در اكثر تحقيقات سابقه نديدم و غنيمت شمار « الحمد للّه - الملهم انوار العلوم و المعارف » .
شرح جملهء « امثلك يخيب سائلا »
پس كميل بن زياد عرض كرد : « امثلك يخيّب سائلا » يعنى : آيا مثل تو معدن علوم و اسرار ربانى و منبع معارف حقايق يزدانى ، و مثل تو كاملى و مكملى كه ، مقامش مقام تمكين و استقامت و مقام افاضت و هدايت است ، نااميد مىگرداند سائل خود را .
بدانيد اى صاحبان بصيرت كه : شرح اين كلام شريف به نحوى كه با كلمات سابقه متلايم شود و تنافيى كه به حسب ظاهر مترايى مىشود مرتفع گردد ، موقوف است به تمهيد مقدمهاى ، و آن اين است كه : در شارقات سابقه در كشف حقيقت وحى و الهام بيان نمودم كه قلب شريف انسانى به جهت نورانيت و ملكوتى - بودنش ، قابل تجليات انوار حقايق و معارف است ، و حايل نيست در ميانهء او و لوح محفوظ كه مصور به همهء علوم و حقايق ، و مزين به همهء انوار و معارف است ،