نقص به تمام ، و نسبت ضعف به قوت و نسبت فقر به غنا است
« وَ اللَّهُ الْغَنِيُّ وَ أَنْتُمُ الْفُقَراءُ »
« 1 » .
پس منكشف گرديد كه فيض اول مبدأ اول فعل مطلق و وجود اطلاقى است .
اخذ كن اين برهان محكم البنيان را و اين حجت شديد الاركان را و غنيمت شمار كه مخصوص اين وجيزه است ، و براهين ساطعه و حجج نيّره و شواهد نقليه بر اين مطلب اعلى بسيار است ( متّبع و متدبّر باش ) .
و بدانكه از اينجا ظاهر مىشود در نزد اصحاب بصيرت كه اين مرتبهء از وجود كه مرتبهء ولايت مطلقه و خلافت عامه است ، مظهر اسم اللّه كه اسم جامع است . يعنى متضمن است جميع اسماء عامه و خاصه و كليه و جزئيه را لهذا مسما است به اسم جلاله و مقدم جامع و امام الائمه مىتواند شد نه وجودات مقيده ، زيرا كه منكشف گرديد كه اين مرتبه از وجود ، وجود مطلق و فعل مطلق است و هيچ وجودى و هيچ كمالى از كمالات وجود از حيطهء احاطهء او بيرون نيست ، بلكه نسبت همهء وجودات و كمالات وجودات مقيّده ، به او نسبت فرعيّت و عكسيّت و ظلّيت و رشحيّت است . پس مرتبهء او مرتبهء جميع همهء موجودات و مرتبهء تمام و كمال همهء فيوضات و كمالات است و نسبت ساير وجودات و كمالات به او نسبت نقص به تمام و نسبت ضعف به قوت و نسبت فقر به غنا است ، چنان كه نسبت او به مرتبهء احديت و غيب الغيوب همين نسبت است ، بلكه نسبت ذات اقدس او به مراتب غير متناهيه اتم و اقوى است از نسبت او به ساير وجودات و كمالات وجودات امكانى .
پس منكشف گرديد كه اين مرتبه از وجود صلاحيت دارد كه مظهر اسم جامع باشد ، و اسم جامع ، اسم جلاله است ، زيرا كه همين مرتبه از وجود ، حقيقت انسان كامل است در سير نهاياتى .
و هريك از ساير اسماء حسنى را خواه كليه باشند و خواه جزئيه مظهر خاصى است .
پادشاهان مظهر شاهىّ حق * عارفان مرآت آگاهى حق
بدانكه از اين بيانات و بينات و از اين لمعات و اشراقات نيز منكشف گرديد كه : اين مرتبه از وجود مرتبط بالذات است به مفيض بالذات ، بلكه جهت
هامش
( 1 ) . سورهء محمد ( 47 ) ، آيهء 38 .