[ فصل دوازدهم : در اثبات علم واجب الوجود ]
[ مقصد دوم : در بيان علم واجب به معاليل خارج از ذات ]
[ 1 - لطيفة عرشيه ]
[ 24 ] قوله « نه به علت معينه متفطن باش . . . » « 1 »
زيرا كه در آن لمعات محقق گرديد كه علم به مجرد مطلق امكان يا امكان مطلق مستلزم علم باحتياج است ، و از بيّناتست كه امكان مطلق يا مطلق امكان را دلالت بر احتياج به علت مخصوصه نمىباشد ، ولى بر متفطن مخفى نيست كه اين معنى در امكان وجودات جارى نيست زيرا كه امكان در وجودات عين آن وجودات است پس بخصوصيت آن وجودات متخصص و بتكثر آنها متكثر مىباشد ، و از اين جهت والد علامه « قدس سره » به همين قدر اكتفا نفرمودهاند و برهانى بمشرب ديگر بر اين دعوا اقامه فرمودهاند فاحسن التفطن . « 2 »
[ 25 ] قوله « اين نحو از تشخص و اين قسم از تحصل را . . . » « 3 »
هامش
( 1 ) . 305 / 24 .
( 2 ) . م / 361 .
( 3 ) . 306 / 19 .