مواظبت بر درس و كوشش كردن در فهم آن و ضبط آن است ديگر علم فهمى است كه فهم را نيز علم ميگويند و آن امريست وراى خوانده شده و شنيده شده اگرچه بسبب آن نيز قوّت ميگيرد و درس و بحث و مطالعه موجب زيادتى و انفتاح آن ميگردد و اين امر كسبى و درسى نيست از جديّت در درس يا بحث و مطالعه حاصل نميشود در بعضى از اشعار خود فرق بين علم و فهم را تفصيلا خ خ ذكر كردهام و براى هريك مثلى زدهام در اينجا براى مختصر توضيحى مثلى ميآورم مثلا خ خ در سلك محدثّين گاه ديده مىشود شخصى زحمت كشيده و در جمع احاديث و در نقل احاديث اطلّاع كامل دارد چندين هزار حديث هم حفظ دارد امّا در فهم آنها و در استفاده از آنها آنچنان نيست نسبت باطلاعاتش بلكه بسيارى از سطحى فهميده و از بسيارى استفادههاى بارد ؟ ؟ ؟
من بيت العنكبوت مىكند و خود نميفهمد فقط در جهت نقل بايد به او اعتماد كرد اگر امين باشد ، يا مثلا خ خ مورّخى
جهاد اكبر (زندگينامه) (فارسى) — صفحة 139
مساهمون: الشيخ محمد جواد الخراساني
ص١٣٩