و از نيّت پاك آنان آگاهى دارد . لذا به آنان آرامشى بخشيد ، و پيروزى نزديكى ( فتح خيبر ) برايشان فراهم ساخت .
بيعت از ريشهء « بيع » « 1 » - به معناى فروش - گرفته شده ، زيرا بيعتكننده بايع است و آنچه در توان دارد ، در طبق اخلاص قرار داده ، به بيعتشونده مىفروشد ، بدينگونه كه تعهّد مىدهد و بر گردن مىگيرد كه تمامى امكانات خود را در راه تعهّدى كه داده به كار گيرد ، و در پيشگاه بيعتشونده از هرگونه خدمت شايسته دريغ نورزد .
بيعت - همانگونه كه اشارت رفت - در مواردى به كار مىرود ، كه از جانب بيعت شونده پيشنهاد مهمّى شده باشد در اين صورت ، او از بيعتكنندگان تعهّد مىگيرد تا نسبت به آن پيشنهاد وفادار باشند و تمامى امكانات خود را در راه تحقّق آن مبذول دارند . لذا در حديث آمده :
« ألا تبايعونى على الإسلام ؟ » پيامبر ، اسلام را بر قبايل عرب پيشنهاد مىفرمود و به آنان مىگفت ، آيا تعهّد نمىدهيد كه نسبت به اسلام وفادار باشيد ؟
از عرب دربارهء اسلام بيعت مىگرفت ، تا آن را پذيرفته و در راه پيشرفت و تحكيم پايههاى آن بكوشند و از بذل هرگونه امكانات دريغ نورزند . و در احاديث بسيارى آمده است :
« نحن الذين بايعوا محمدا على الجهاد ما بقينا أبدا » .
با پيامبر پيمان بستيم تا همواره در جهاد وفادار باشيم .
« بايعناه على الموت »
پيمان بستيم تا پاى جان وفادار باشيم .
« بايعت رسول اللّه صلّى اللّه عليه و إله على السمع و الطاعة » .
با پيامبر پيمان بستم تا سخن نيوش و فرمانبردار باشم .
لذا بيعت در عهد رسالت چيزى جز پيمان وفادارى نبود ، بيعتكنندگان به حكم وظيفه مىبايست تمامى امكانات خود را در اختيار پيامبر قرار دهند و تمامى توان خود را در راه اسلام ارزانى دارند . اينگونه پيمان در حقيقت پيمان با خدا است . و
هامش
( 1 ) . لذا در سورهء توبه 9 : 111 آمده :« فَاسْتَبْشِرُوا بِبَيْعِكُمُ الَّذِي بايَعْتُمْ بِهِ » .( بشارت باد شما را بر اين معاملهاى كه انجام داديد ) كه اشاره به بيعت رضوان است .