راجع شمردن نظرات گروهى كه آزادانه بيانديشند و از روى ايمان و اخلاص و تعهّد اخلاقى و انسانى نظر دهند و هيچگونه تحميل يا اجبار و اكراه در كار نباشد ، يا تحت تأثير تبليغات سوء قرار نگرفته باشد ، و حتّى مسائلى از قبيل مليّتگرايى يا نژادپرستى يا صنفى يا گروهى و هرگونه گرايشهاى بيرون از حوزهء نظر خواهى ، تأثيرگذار نباشد .
از پيامبر گرامى صلّى اللّه عليه و إله در همين رابطه سؤال شد ، فرمودند :
افرادى حقگو و حقيقتگرا باشند .
ابو جعفر برقى از امام صادق عليه السّلام روايت مىكند ، فرمود :
« نسئل رسول اللّه صلّى اللّه عليه و إله من جماعة أمّته . فقال : جماعة أمّتى أهل الحق و إن قلّوا » « 1 » .
از پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله دربارهء « جماعت امّت » كه راه ضلالت نپويند ، و جز حقيقت نگويند ، سؤال شد ؟
فرمودند : جماعت امّت من ، كسانىاند كه اهل حقّ باشند ، و حقيقت را يافته باشند ، گرچه اندك باشند .
لذا در روايت ديگر ، كه همين سؤال مطرح شده :
« ما جماعة امّتك ؟ » ، فرمود : « من كان على الحق ، و ان كانوا عشرة » « 2 » .
هركه بر حق باشد ، گرچه ده نفر باشند .
امام ابو جعفر باقر عليه السّلام از پيامبر گرامى صلّى اللّه عليه و إله روايت مىكند فرمود :
« إنّ القليل من المؤمنين كثير » « 3 » .
مؤمنان گرچه اندك باشند ، بسيارند .
و اساسا ، دينباوران ، و حقگرايان ، امّت پيامبر را تشكيل مىدهند . زيرا امّت به كسانى گفته مىشود ، كه پيروان راستين پيامبر باشند ، سياهىّلشكر نيايد به كار . و اينانند كه مورد عنايت حق قرار مىگيرند ، و هرگز بيراهه نمىروند .
اجماع در خلافت
در اينجا بد نيست به نكتهاى اشاره شود :
هامش
( 1 ) . كتاب المحاسن - برقى ج 1 ص 346 رقم 720 / 122 .
( 2 ) . همان رقم 721 / 123 .
( 3 ) . همان رقم 722 / 124 .