« وَ اعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِيعاً وَ لا تَفَرَّقُوا »
« 1 » .
به ريسمان ناگسستنى الهى چنگ بزنيد ، و از هم پراكنده نگرديد .
جمله
« وَ لا تَفَرَّقُوا »
مقصود از « حبل اللّه » را روشن مىسازد كه جماعت مسلمانان است چنانچه در كلام مولا امير مؤمنان عليه السّلام آمده است :
« و الزموا السواد الأعظم ، فإنّ يد اللّه على الجماعة . و إياكم و الفرقة ، فإنّ الشاذ للشيطان ، كما أنّ الشاذّ من الغنم للذئب » « 2 » .
با انبوه مردمى همراه باشيد ، زيرا دست عنايت الهى بر سر جماعت است . زنهار كه از پراكنده شدن بپرهيزيد . كه نصيب شيطان خواهيد شد ، همانگونه كه گوسفند جدا از گله نصيب گرگ مىشود .
در جاى ديگر ، « حبل اللّه » را همان « حبل الجماعة » دانسته و مىفرمايد :
« الزموا ما عقد عليه حبل الجماعة ، و به نيت عليه أركان الطاعة » « 3 » .
در بافت جماعت مسلمين بپيونديد ، كه پايهء طاعت و ديندارى بر آن استوار است .
پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله مىفرمايد :
« إنّ اللّه وعدنى فى امّتى ، و أجارهم من ثلاث : لا يعمّهم بسنة ، و لا يستأصلهم بعدوّ ، و لا يجمعهم على ضلالة » « 4 » .
خداوند نويد داده كه امّت اسلامى از سه آفت مصون باشند :
1 - هيچگاه قحطى و خشكسالى آنان را فرانگيرد .
2 - هيچگاه دشمن بر گسترهء قلمرو اسلامى چيره نگردد .
3 - هيچگاه بر امر باطلى اتفاق نظر ننمايند .
و مسأله « لا تجتمع امّتى على ضلال » واقعيتى است انكارناپذير كه با در نظر گرفتن مسألهء حكمت الهى و قاعدهء لطف كاملا قابل توجيه است و اگر برخى ازاين عبارت سوء استفاده كردهاند ، اين حاكى از سوء فهم آنان مىباشد ، زيرا در مصاديق عبارت فوق و نيز در تفسير محتوايى آن به اشتباه رفتهاند .
توضيحا بايد گفت مورد نظر روايات ياد شده ، ذاتا بها دادن به آراى عمومى و
هامش
( 1 ) . سوره آل عمران 3 : 102 .
( 2 ) . نهج البلاغة خطبه : 127 .
( 3 ) . نهج البلاغة خطبه : 151 .
( 4 ) . سنن دارمى ج 1 ص 25 باب 8 از مقدمه .