سوى خداست و نيز وسيلهء پدرت ، آدم عليه السّلام ، در روز قيامت است . رو به قبر كن و از او شفاعت بخواه تا خداوند شفاعت تو را بپذيرد . خداوند فرمود :
وَ لَوْ أَنَّهُمْ إِذْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ جاؤُكَ فَاسْتَغْفَرُوا اللَّهَ وَ اسْتَغْفَرَ لَهُمُ الرَّسُولُ لَوَجَدُوا اللَّهَ تَوَّاباً رَحِيماً
« 1 » » « 2 » .
بقاء پس از مرگ
مرگ انتقال از منزلى به منزل ديگر است و انسان پس از مرگ نابود نمىشود .
پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله مىفرمايد : « ما خلقتم للفناء بل خلقتم للبقاء » « 3 » . البته در اين زمينه تفاسير بسيارى وجود دارد و برخى بين ارواح عاليه و غير عاليه فرق گذاشتهاند . در قرآن دو آيه در اين زمينه وجود دارد :
وَ لا تَقُولُوا لِمَنْ يُقْتَلُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَمْواتٌ بَلْ أَحْياءٌ وَ لكِنْ لا تَشْعُرُونَ
« 4 » .
وَ لا تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ قُتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَمْواتاً بَلْ أَحْياءٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ يُرْزَقُونَ
« 5 » .
برخى گمان كردهاند كه حيات در اين دو آيه به شهدا اختصاص دارد و امتيازى است كه تنها براى شهدا وجود دارد ؛ حالآنكه اين دو آيه در پاسخ كسانى است كه جوانها را از رفتن به جنگ منصرف مىكردند و به آنها مىگفتند : « چرا خودتان را از بين مىبريد ؟ شما جوانيد و آينده داريد » .
آيه پاسخ مىدهد : « كسانى كه در راه شهادت قدم مىنهند ، به سوى فنا قدم نگذاشتهاند ؛ بلكه به سمت زندگى جاودانه مىروند و اگر شهيد شوند در خيل « احياء » وارد مىشوند » .
بنابراين آيه براى رفع توهم است و به قول علماى اصول « اثبات شىء نفى ما عدا » نمىكند . تأكيد خداوند بر اينكه شهدا نمىميرند و به حيات جاودانگى مىرسند ، به اين معنا نيست كه ديگران چنين نيستند ؛ بلكه ممكن است انسانهاى
هامش
( 1 ) . نساء ، 64 .
( 2 ) . الشفاء بتعريف حقوق المصطفى ، ج 2 ، ص 35 . اين كتاب از معتبرترين كتب اهل سنت است كه آن را مانند قرآن براى تبرك مىخوانند .
( 3 ) . بحار ، ج 37 ، ص 146 .
( 4 ) . بقره ، 154 .
( 5 ) . آل عمران ، 169 .