امامت را از دست مىدهد . آيهء
« . . . لا يَنالُ عَهْدِي الظَّالِمِينَ » ،
يك ملاك كلى براى احراز مقام امامت ارائه مىدهد و شخص گنهكار به مجرد ارتكاب گناه ، مشمول خطاب آيه
لا يَنالُ عَهْدِي
مىشود و شايستگى رسيدن به مقام امامت را از دست مىدهد ؛ هرچند در آينده از گناهش توبه كند .
حريم گناه : هر گناه حريمى دارد كه اگر بشكند ، ارتكاب آن گناه آسان مىشود ؛ مانند : حريم شرب خمر براى انسانى كه هيچگاه شراب ننوشيده است . چنين انسانى از فكر نوشيدن شراب نيز هراس دارد .
حكمت حرمت غيبت - كه در روايات نكوهش شده و قرآن آن را به « خوردن گوشت برادر مرده » تشبيه كرده - اين است كه شخص غيبتكننده حريم گناه را مىشكند و ارتكاب آن را آسان مىكند . ممكن است انسانى در پنهان مرتكب كار خلافى شود ، اما هنگامى كه گناه او در بين مردم پخش شود ، حريم آن گناه در جامعه مىشكند و براى مردم ارتكاب آن ، عادى جلوه مىكند . مانند : حريم رشوهگيرى ؛ يك جوان هنگامى كه در ادارهاى استخدام مىشود ، در ابتدا انسان پاكى است و از رشوهگيرى هراس دارد ، اما هنگامى كه مىفهمد همكار يا رئيسش رشوه مىگيرد ، اندكاندك اين گناه براى او آسان مىشود .
2 .
أَ فَمَنْ يَهْدِي إِلَى الْحَقِّ أَحَقُّ أَنْ يُتَّبَعَ أَمَّنْ لا يَهِدِّي إِلَّا أَنْ يُهْدى فَما لَكُمْ كَيْفَ تَحْكُمُونَ
« 1 » ؛ « آيا كسى كه به سوى حق رهبرى مىكند سزاوار است مورد پيروى قرار گيرد يا كسى كه راه به جايى نمىبرد مگر آنكه [ خود ] هدايت شود ؟ شما را چه شده ، چگونه داورى مىكنيد ؟ » .
انسانى كه در معرض ارتكاب گناه است و در هر كارى نياز به آمر و ناهى دارد ، نمىتواند امامت يك جامعه را به عهده بگيرد ، بلكه به حكم وجدان ، امام جامعه بايد انسان هدايت شدهاى باشد كه خود ، نياز به ارشاد نداشته باشد .
هامش
( 1 ) . يونس ، 35 .