همچنين امام بايد از همه كاملتر باشد و قدرت انديشهاش بر همهء امت برترى داشته باشد . پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله مىگويند : « و لا بعث اللّه نبيا و لا رسولا حتى يستكمل العقل و يكون عقله أفضل من جميع عقول امّته » « 1 » ؛ « خداوند پيغمبرى را برنيانگيخت تا زمانى كه عقل او به كمال رسيده باشد و عقل او برتر از همهء امتش باشد » .
امام حسن عسكرى عليه السّلام مىگويند : « إنّ اللّه وجد قلب محمد صلّى اللّه عليه و آله أفضل القلوب و أوعاها فاختاره لنبوته » « 2 » ؛ « خداوند قلب پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله را كاملترين قلبها و پذيراترين قلبها يافت ، آنگاه او را براى پيامبرى برانگيخت » .
ملا صدرا براى رسيدن پيامبر به مقام نبوت ، دو حركت را ضرورى مىداند : ابتدا بايد به سوى قلهء كمال حركت صعودى كند و حامل پيام الهى شود ، سپس بهسوى خلق حركت نزولى مىكند . ايشان مىگويد : « پيامبر صلّى اللّه عليه و آله پيش ازآنكه صفت درونش در برونش ظهور كند ، درون خود را كامل كرد ، « 3 » آنگاه صفاى درونش در جسمش ظهور كرد در حالى از درون پاكش حكايت مىكرد [ كه اين ظهور ، همان رسيدن به مقام نبوت است ] . حركت اول ، سفر از خلق به سوى حق است و حركت دوم حركت از سوى حق همراه با حق به سوى خلق است » « 4 » .
دستيابى به عصمت
عصمت مقامى اكتسابى است و رسيدن به آن ، هرچند پايينترين مرتبهء آن ، براى هركس ممكن است . آيههاى قرآن « 5 » و سخنان درربار ائمه عليهم السّلام در زمينهء رسيدن به عصمت ، جنبهء عمومى و لحن گسترده دارد و همهء مردان خدايى را كه در اين وادى قدم مىنهند ، شامل مىشود .
هامش
( 1 ) . همان ، ص 12 .
( 2 ) . بحار ، ج 18 ، ص 205 و 206 .
( 3 ) . در كتب اهل سنت آمده كه جبرئيل در دوران كودكى ، سينهء پيغمبر را شكافت و اندرون او را شستشو داد . اين شستشو دادن كنايه از شستشوى باطنى است ؛ يعنى پيامبر باطنش را شستشو داد .
( 4 ) . شرح اصول كافى ، كتاب الحجة ، ج 3 ، ص 454 .
( 5 ) . ر . ك : انفال ، 29 ؛ جن ، 16 ؛ فصلت ، 30 .