و علت عام بودن الفاظ آيه « 1 » ، اين است كه ديگران ترغيب شوند و بدانند كه هركس در راه خدا جانفشانى كند ، مشمول اين آيه خواهند شد .
خداوند در آيههاى قبل ، صورت انسانهاى خبيث را ترسيم مىكند :
وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يُعْجِبُكَ قَوْلُهُ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَ يُشْهِدُ اللَّهَ عَلى ما فِي قَلْبِهِ وَ هُوَ أَلَدُّ الْخِصامِ * وَ إِذا تَوَلَّى سَعى فِي الْأَرْضِ لِيُفْسِدَ فِيها وَ يُهْلِكَ الْحَرْثَ وَ النَّسْلَ وَ اللَّهُ لا يُحِبُّ الْفَسادَ * وَ إِذا قِيلَ لَهُ اتَّقِ اللَّهَ أَخَذَتْهُ الْعِزَّةُ بِالْإِثْمِ فَحَسْبُهُ جَهَنَّمُ وَ لَبِئْسَ الْمِهادُ * وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْرِي نَفْسَهُ ابْتِغاءَ مَرْضاتِ اللَّهِ وَ اللَّهُ رَؤُفٌ بِالْعِبادِ
« 2 » ؛ « و از ميان مردم كسى است كه در زندگى اين دنيا سخنش تو را به تعجب وامىدارد و خدا را بر آنچه در دل دارد گواه مىگيرد و حالآنكه او سختترين دشمنان است * و چون برگردد [ يا رياستى يابد ] مىكوشد كه در زمين فساد نمايد و كشت و نسل را نابود سازد ، و خداوند تباهكارى را دوست ندارد * و چون به او گفته شود : از خدا پروا كن ، نخوت ، وى را به گناه كشاند . پس جهنم براى او بس است و چه بد بسترى است * و از ميان مردم كسى است كه براى طلب خشنودى خدا جانفشانى مىكند و خدا نسبت به [ اين ] بندگان مهربان است » .
در اين آيهها بين انسانهايى كه فساد را در زمين گسترش مىدهند و انسانهايى كه در راه خدا جانفشانى مىكنند ، مقايسه شده است .
سخنان انسانهاى فاسد در ظاهر زيباست و خدا را نيز بر سخنانشان شاهد مىگيرند ، در صورتى كه بزرگترين دشمن جامعه هستند . اگر در جمع باشند ، سخنانى زيبا بر زبان مىآورند ؛ اما هنگامى كه به دوستان خود ملحق مىشوند ، همهء
هامش
( 1 ) .« وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ . . . » .( 2 ) . بقره ، 204 - 207 .