وَشِفاءٌ لِما فِي الصُّدُورِ وَهُدىً وَرَحْمَةٌ لِلْمُؤْمِنِينَ
« 1 » ؛ اى مردم ! پند واندرزى از جانب خداوند به شما داده شده است كه مايهء بهبودى وآرامش خاطرتان مىباشد ورحمت وهدايتي براي مؤمنان است . » مقصود از بهبود بخشيدن سينهها ، رها ساختن انسان از رنجى است كه در راه يافتن گمشدهء خود ، در درون خود احساس مىكند ، زيرا بيانات وحيانى بهترين درمانى است كه اين درد ورنجها را بهبودى مىبخشد .
« وَرَبُّكَ الْأَكْرَمُ . الَّذِي عَلَّمَ بِالْقَلَمِ . عَلَّمَ الْإِنْسانَ ما لَمْ يَعْلَمْ »
« 2 » . اين اولين آياتي است كه بر پيامبر گرامى نازل گرديده ومسألهء تعليم انسان را مطرح ساخته است . البتة تعليم آن چه را كه انسان در پى تعلّم آن بوده است وفطرت ونهاد آدمي درخواست يافتن آن را داشته است . لذا مىفرمايد :
« وَآتاكُمْ مِنْ كُلِّ ما سَأَلْتُمُوهُ
« 3 » ؛ آن چه را كه [ در نهاد خود جوياى آن بوديد و ] درخواست [ دست يافتن به آن را ] داشتيد ، [ خداوند ] به شما ارزانى داشت » .
لذا قرآن ، چيزى را بر انسان عرضه داشته كه خود جوياى آن بوده ونتوانسته به خوبى وروشنى به آن راه يابد ، اين خود دليل اعجاز قرآن است . اگر اين لطف وعنايت نبود ، انسان هرگز به مقصود خويش دست نمىيافت وانديشهء كوتاه بشرى به اين روشنى وگستردگى ، به مطلوب خود نمىرسيد . در ذيل به برخى نوآورىهاى قرآن در جهت هدايت وتكامل انسان اشاره مىشود .
معارف واحكام
نوآورىهاى دين در دو بعد معارف واحكام است . معارف عرضهشده توسط قرآن در جايگاه بلندى قرار دارد واز هرگونه آلودگى ووهم پاك واز خرافات به دور است . از بعد احكام نيز علاوة بر جامع وكامل بودن ، از گرايشهاى انحرافى مبرّا وخالص است .
بشريت از ديرباز در مسألهء شناخت دست خوش أوهام وخرافات بوده است ؛ از
هامش
( 1 ) يونس 10 : 57 .
( 2 ) علق 96 : 5 - 3 .
( 3 ) إبراهيم 14 : 34 .