ونه سحر ونه به بيهودهگويى بىخردان مىماند . همانا سخن أو كلام خدا است » .
سخنان شگفتانگيز ديگر فرهيختگان عرب آن روز را پيش از اين آورديم . آرى ، بيان رسا ودلپذير قرآن گرچه شعر نيست ولى ويژگى شعر را دارد ، حتى بر شيواترين آهنگهاى وزين عرب تنظيم گرديده ، بىآنكه در تنگناهاى شعري قرار گيرد . چنانكه در بخش « نظم آهنگ » قرآن خواهيم آورد . متانت نثر واستوارى كلام آزاد را نيز دارا مىباشد ، كه در چينش وگزينش كلمات وواژهها راه أو فراخ وهرگز با دشوارى برخورد ندارد . همچنين از زيبايىهاى سجع وكلام موزون - بىتكلّف - به خوبى بهرهمند مىباشد . بدين سبب جامع محاسن أنواع كلام وفاقد تمامى معايب آنها گرديده است .
ج - نظمآهنگ قرآن
يكى از مهمترين جنبههاى اعجاز بيانى قرآن - كه أخيرا بيشتر مورد توجّه دانشمندان قرار گرفته - نظمآهنگ واژگانى آن است . اين جنبه ، چنان زيبا وشكوهمند است كه عرب را ناچار ساخت ، از همان روز نخست اقرار كنند كه كلام قرآن از توانايى بشر خارج است وتنها مىتواند سخن خداوند باشد .
نظمآهنگ واژگان قرآن ، نغمهاى دلكش ونوايى دلپذير پديد مىآورد ؛ نوايى كه احساسات آدمي را برمىانگيزد ودلها را شيفتهء خود مىكند . نواى زيباى قرآن براي هر شنوندهاى ؛ هر چند غير عرب محسوس است ، چه رسد به اين كه شنونده عرب باشد . هنگام گوش جان سپردن به آواى قرآن ، نخستين حالتي كه أذهان را جلب مىكند ، نظام بديع وشيواى صوتي آن است . در اين نظام ، حركات وسكنات واژگان به شكلى آرايش شده است كه به هنگام شنيدن ، آوايى دلنشين به گوش مىرسد ؛ آوايى كه شورى در دلها مىاندازد ونشاطي در جانها مىدمد . از جهتي ، حروف « مدّ » و « غنّه » در كلمات آن به شكلى حسابشده نشستهاند ، بهطورىكه مىتوانند به پژواك صدا آهنگى ببخشند وبه نفس كشيدن قارى كمك كنند تا به سرحد فاصله وآنجايى كه استادان ترتيل به طور قراردادى وضع كردهاند برسد ونفسي تازه كند .