بفهمند » .
« إِنَّ فِي ذلِكَ لَآيَةً لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ
« 1 » ؛ به راستى در اين [ زندگى زنبوران ] براي مردمى كه مىانديشند نشانهء [ قدرت الهى ] است » .
« قَدْ بَيَّنَّا الْآياتِ لِقَوْمٍ يُوقِنُونَ
« 2 » ؛ ما نشانهها را براي گروهى كه يقين [ وآگاهى ] دارند روشن گردانيدهايم » .
« إِنَّما يَتَذَكَّرُ أُولُوا الْأَلْبابِ
« 3 » ؛ تنها خردمندانند كه مىدانند » .
« لِنَجْعَلَها لَكُمْ تَذْكِرَةً وَتَعِيَها أُذُنٌ واعِيَةٌ
« 4 » ؛ تا آن را مايهء اندرزتان گردانيم وگوش نگهدارندهء اندرز آن را فرا گيرد » .
4 . نظائر در جملههاى تركيبي مانند :
طَبَعَ اللَّهُ عَلى قُلُوبِهِمْ ،
خَتَمَ اللَّهُ عَلى قُلُوبِهِمْ ،
قلوبهم في غلف ،
صَرَفَ اللَّهُ قُلُوبَهُمْ ،
أَعْيُنُهُمْ فِي غِطاءٍ ،
وَعَلى أَبْصارِهِمْ غِشاوَةٌ ،
أَزاغَ اللَّهُ قُلُوبَهُمْ ،
فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ . . .
وغيره كه تمامى اين تعابير يك معنا را مىرساند :
كجانديشى وكجبينى وكجروى كه بر خلاف فطرت انجام گرفته است . ذيلا نمونههايى ذكر مىگردد :
طبع :
« وَطَبَعَ اللَّهُ عَلى قُلُوبِهِمْ فَهُمْ لا يَعْلَمُونَ
« 5 » ؛ وخدا بر دلهاىشان [ وازدگان از جنگ ] مهر نهاد ، در نتيجة آنان نمىفهمند » .
« أُولئِكَ الَّذِينَ طَبَعَ اللَّهُ عَلى قُلُوبِهِمْ وَسَمْعِهِمْ وَأَبْصارِهِمْ وَأُولئِكَ هُمُ الْغافِلُونَ
« 6 » ؛ آنان ( - كافران ) كسانىاند كه خدا بر دلها وگوش وديدگانشان مهر نهاده وآنان خود غافلانند » .
« أُولئِكَ الَّذِينَ طَبَعَ اللَّهُ عَلى قُلُوبِهِمْ وَاتَّبَعُوا أَهْواءَهُمْ
« 7 » ؛ اينان [ - منافقان ] همانها هستند كه خدا بر دلهاىشان مهر نهاده است واز هوسهاى خود پيروى كردهاند » .
« وَطُبِعَ عَلى قُلُوبِهِمْ فَهُمْ لا يَفْقَهُونَ
« 8 » ؛ وبر دلهاىشان مهر زده شده است ، در نتيجة قدرت درك ندارند » .
ختم :
« خَتَمَ اللَّهُ عَلى قُلُوبِهِمْ وَعَلى سَمْعِهِمْ وَعَلى أَبْصارِهِمْ غِشاوَةٌ
« 9 » ؛ خداوند بر دلهاى آنان وبر شنوايى ايشان مهر نهاده وبر ديدگانشان پردهاى است ( يعنى آنان را در كجبينى وكجانديشى قرار داده است ) » .
« أَ فَرَأَيْتَ مَنِ اتَّخَذَ إِلهَهُ هَواهُ وَأَضَلَّهُ اللَّهُ
هامش
( 1 ) نحل 16 : 69 .
( 2 ) بقره 2 : 118 .
( 3 ) رعد 13 : 19 .
( 4 ) حاقّه 69 : 12 .
( 5 ) توبه 9 : 93 .
( 6 ) نحل 16 : 108 .
( 7 ) محمد 47 : 16 .
( 8 ) توبه 9 : 87 .
( 9 ) بقره 2 : 7 .