فصل پنجم نسخ در قرآن
نسخ در قرآن يكى از مسايل بحثانگيز به شمار مىرود ، زيرا اين سؤال پيش مىآيد كه چرا بايد در قرآن آيات منسوخه وجود داشته باشد تا أحيانا موجب گمراهى گردد وبرخى آيهء منسوخى را محكم بپندارند وبه آن استناد كنند ؟ ! أساسا وجود آيهء منسوخ در قرآن چه فايدهاى مىتواند داشته باشد ؟ ! از اين قبيل شبهات كه در جاى خود مورد اشاره قرار خواهد گرفت .
نسخ نزد پيشينيان مفهومي گستردهتر از مفهوم كنونى داشته است . در گذشته هرگونه تغيير در حكم پيشين را نسخ مىگفتند ، در حالي كه نسخ مصطلح امروز جايگزين كردن حكم جديد به جاى حكم قديم است . بدين ترتيب نسخ در نزد پيشينيان تخصيص عام يا تقييد اطلاق را نيز شامل مىگرديد . ولى امروزه تنها به همان جايگزينى حكمي به جاى حكمي ديگر گفته مىشود . به اين معنا كه حكم سابق به كلى منسوخ وحكم ناسخ جاى آن را بگيرد . تمامى شبهات وبحثها در مورد همين معناى أخير است وسخن ما نيز در اين فصل در همين خصوص خواهد بود .
اهميّت بحث از نسخ
اهميّت بحث نسخ موقعى روشن مىگردد كه پذيرفته شود در قرآن آيات منسوخه در كنار آيات محكمه ( غير منسوخه ) وجود دارد . در اين صورت براي يك محقّق معارف قرآني ضرورت مىيابد تا آيات منسوخه را بشناسد وآنها را از آيات