قرآن از ديگران بسيار محتاط بوده است ، لذا قرائت را از كسى غير از أبو عبد الرحمن سلمى كه از علي عليه السّلام فرا گرفته بود ، اخذ نمىكرد وآن را بر زرّ بن حبيش كه قرائت را از ابن مسعود آموخته بود ، عرضه مىكرد .
ابن عياش مىگويد : « عاصم به من گفت : هيچكس جز أبو عبد الرحمن ، حرفى از قرآن را براي من قرائت نكرد ومن هر وقت كه از پيش وى بازمىگشتم ، مسموعات خود را دربارهء قرآن به زرّ بن حبيش عرضه مىكردم . أبو عبد الرحمن نيز قرائت را از علي عليه السّلام وزرّ بن حبيش از عبد اللّه بن مسعود ، اخذ كرده بودند » « 1 » . از اين جهت است كه به تعبير ابن خلكان : « عاصم در قرائت ، يگانه مورد عنايت وتوجّه بوده است » « 2 » . به اين ترتيب ، در تمام دورههاى تاريخ ، قرائت عاصم قرائتى بوده كه بر همهء قرائتها ترجيح داشته وبين عامهء مسلمانان رواج داشته وهمگان بدان توجه داشتهاند .
قاسم بن أحمد خيّاط ( متوفاى 292 ) كه از افراد حاذق ومورد وثوق بود ، در قرائت عاصم ، امام به شمار مىآيد واز اين جهت مردم اتفاق بر آن داشتند تا قرائت أو را بر ديگر قرائتها ترجيح دهند « 3 » .
در ابتداى قرن چهارم ، در جلسهء قرائت ابن مجاهد قارى بغداد ، پانزده تن متخصّص قرائت عاصم وجود داشته است وابن مجاهد تنها قرائت عاصم را به آنان تعليم مىداد « 4 » . نفطويه ، إبراهيم بن محمد ( متوفاى 323 ) كه پنجاه سال آموزش قرائت را به عهده داشت ؛ هر وقت كه جلسهء خود را آغاز مىكرد ، قرآن را به قرائت عاصم مىخواند وپس از آن به قرائتهاى ديگر مىپرداخت « 5 » .
امام أحمد بن حنبل نيز قرائت عاصم را بر ديگر قرائتها ترجيح مىداد ، زيرا مردم كوفه كه أهل علم وفضيلت بودند ، قرائت عاصم را پذيرفته بودند « 6 » . همانطور كه ذهبي نقل كرده است : « أحمد بن حنبل گفته است : عاصم مورد وثوق بود ومن
هامش
( 1 ) ذهبي ، معرفة القرّاء الكبار ، ج 1 ، ص 75 .
( 2 ) وفيات الأعيان ، ج 3 ، ص 9 ، شمارهء 315 .
( 3 ) ابن الجزري ، الطبقات ، ج 2 ، ص 11 .
( 4 ) ذهبي ، معرفة القرّاء الكبار ، ج 1 ، ص 217 .
( 5 ) ابن حجر ، لسان الميزان ، ج 1 ، ص 109 .
( 6 ) ابن حجر ، تهذيب التهذيب ، ج 5 ، ص 39 .