روزهاى پنجشنبه وجمعه صندوق باز مىشد . پس از آن كه مهدى عباسى مصحف باارزشى به مدينه فرستاده ودر صندوق گذاشته شد ، مصحف حجاج برداشته شد » .
سمهودى مىگويد : « در مورد اين مصحفى كه امروز در قبهاى در وسط مسجد است ومنسوب به عثمان مىباشد ، كسى چيزى نگفته است » .
ابن نجّار اوّلين كسى است كه شرح حال مصحفهاى مساجد را نوشته است ؛ أو مىگويد : مصحفهاى اوّليه به مرور زمان كهنه شده است وأوراق آنها متفرق گرديده وچيزى از آنها باقي نمانده است » « 1 » .
مشخصات كلى مصحفهاى عثمانى
مصحفهاى عثمانى از نظر ترتيب سورهها ، نزديك به مصحفهايى است كه صحابه نوشته بودند وبر همان شيوه ، سورههاى بزرگ مقدم بر سورههاى كوچك ترتيب يافت . حروف مصحفهاى عثمانى خالى از نقطه وعلايمى بوده است كه اعراب كلمات را نشان مىدهد . اين مصحفها به احزاب وأعشار وأخماس ، تقسيمبندى نشده بود ومملوّ از غلطهاى املايى وتناقضهايى در رسمالخط بوده است . كه علت آن ، ابتدايى بودن خطى است كه صحابه در آن زمان مىشناختهاند . مشخصات كلى مصحفها به شرح ذيل است :
1 . ترتيب : قبلا گفته شد كه ترتيب مصحف عثمانى ، همان ترتيبي است كه در مصحف كنونى وجود دارد وبا ترتيبي كه در مصحفهاى صحابه در آنوقت به كار برده شده بود وبه خصوص با مصحف ابىّ بن كعب ، تطبيق مىكرد . تنها در مواردى اندك با آنها مطابقت نداشت ؛ از جمله اين كه در مصحفهاى صحابه ، سورهء يونس در زمرهء هفت سورهء بزرگ به شمار مىآمد وهفتمين « 2 » يا هشتمين « 3 » اين سورهها بود .
اما عثمان ، سورهء انفال وسورهء برائت را به عنوان يك سوره ، در مرتبهء هفتم از
هامش
( 1 ) سمهودى ؛ وفاء الوفاء بأخبار دار المصطفى ؛ ج 2 ، ص 668 - 667 .
( 2 ) در مصحف ابن مسعود .
( 3 ) در مصحف ابىّ بن كعب .