شايستگى آنان را براي انجام اين كار مهمّ مىدانست ؟ ولى أو به جاى اين افراد شايسته ، كساني را از اطرافيان خود انتخاب كرد وسرانجام اين انتخاب نابجا ، سبب پيدايش اختلاف در قرائت قرآن در زمانهاى بعد گرديد .
تعداد مصحفهاى عثمانى
مورّخان در شمارهء مصحفهاى تهيه شده همآهنگ كه به أطراف بلاد اسلامى فرستاده شده است ، اختلاف دارند . ابن أبي داود تعداد آنها را شش نسخه مىداند كه هريك به يكى از شش مركز مهم اسلامى آن روز ارسال شد . اين شش مركز عبارتند از مكّه ، كوفه ، بصره ، شام ، بحرين ويمن . وى اضافه مىكند كه علاوة بر اين شش نسخه ، يك نسخه نيز در مدينه نگه داشته شد كه آن را به نام « امّ » ويا « امام » مىناميدند « 1 » . يعقوبي دو نسخهء ديگر را بر اين تعداد اضافه كرده كه به مصر والجزيرة فرستاده شده است « 2 » . مصحفى كه به هر منطقهاى فرستاده شده بود ، در مركز منطقه حفظ مىشد واز روى آن ، نسخههاى ديگرى استنساخ مىشد تا در دسترس مردم قرار گيرد . وتنها قرائت اين مصحفها رسميت داشت وهر نسخه ويا قرائت كه با اين مصحفهاى همآهنگ ، مخالف بود ، غير رسمي وممنوع شناخته مىشد واستفادهء از آنها موجب مجازات بود .
مصحف مدينه مرجع عمومى بود واگر ميان مصحفهاى فرستاده شده در بلاد ديگر ، اختلافى پيدا مىشد ، براي رفع اختلاف وتصحيح آنها مصحف مدينه ملاك قرار مىگرفت ومطابق با آن ، مصحفهاى ديگر تصحيح مىشد .
گفته شده است عثمان همراه هر مصحف ، يك قارى قرآن نيز به منطقهء مورد نظر اعزام مىكرد ، تا قرائت قرآن را مطابق با آن مصحف به مردم بياموزد ؛ از جمله عبد اللّه بن سائب همراه با قرآن مكّه ومغيرة بن شهاب همراه با مصحف شام وأبو عبد الرّحمن سلمى با مصحف كوفه وعامر بن عبد القيس با مصحف بصره به مناطق مذكور اعزام شدند . افراد ديگرى به همين ترتيب به مناطق ديگر فرستاده
هامش
( 1 ) همان ؛ ص 34 .
( 2 ) تاريخ يعقوبي ؛ ج 2 ، ص 160 .