مصحفها / قرائت مشهور
لِئَلَّا يَعْلَمَ أَهْلُ الْكِتابِ
( ص 153 ) . /
لِئَلَّا يَعْلَمَ أَهْلُ الْكِتابِ
( حديد ، 29 ) .
وإن كان ذا عسرة فنظرة إلى ميسرة ( ص 17 ) . /
وَإِنْ كانَ ذُو عُسْرَةٍ فَنَظِرَةٌ إِلى مَيْسَرَةٍ
( بقره ، 280 ) .
وَإِنِّي خِفْتُ الْمَوالِيَ مِنْ وَرائِي
( ص 83 ) . /
وَإِنِّي خِفْتُ الْمَوالِيَ مِنْ وَرائِي . . .
( مريم ، 5 ) .
5 . مصحف انس بن مالك
ملك يوم الدين ( ص 1 ) . /
مالِكِ يَوْمِ الدِّينِ
( حمد ، 4 ) .
فلا جناح عليه أن لا يطوف بها ( ص 11 ) . /
فَلا جُناحَ عَلَيْهِ أَنْ يَطَّوَّفَ بِهِما
( بقره ، 158 ) .
والمقيمون الصلاة ( ص 11 ) . /
وَالْمُقِيمِينَ الصَّلاةَ
( نساء ، 162 ) .
حتّى يتطهّرن فإذا تطهّرن ( ص 14 ) . /
حَتَّى يَطْهُرْنَ فَإِذا تَطَهَّرْنَ
( بقره ، 222 ) .
كشجرة طيبة ثابت أصلها ( ص 68 ) . /
كَشَجَرَةٍ طَيِّبَةٍ أَصْلُها ثابِتٌ
( إبراهيم ، 24 ) .
إنّي نذرت للرحمن صوما وصمتا ( ص 84 ) . /
إِنِّي نَذَرْتُ لِلرَّحْمنِ صَوْماً
( مريم ، 26 ) .
يكسان شدن مصاحف
همان گونه كه گفته شد دورهء پس از درگذشت پيامبر صلّى اللّه عليه وآله دورهء جمعآورى قرآن بشمار آمده است . بزرگان صحابه بر حسب دانش وشايستگى خود به جمعآورى آيات ومرتب كردن سورههاى قرآن دست زدند وهريك آن را در مصحف خاص خود گرد آوردند . برخى كه خود از عهدهء اين كار بر نمىآمدند ، از ديگران مىخواستند تا مصحفى براي آنان استنساخ كنند ويا آيات وسورههاى قرآن را در مصحفى براي آنان گرد آورند . به اين ترتيب وبا گسترش قلمرو حكومت اسلامى ، تعداد مصحفها رو به فزونى گذاشت . با افزايش تعداد مسلمانان نياز به نسخههايى از قرآن نيز بيشتر مىشد . چه اين كتاب تنها دستور آسمانى بود كه مسلمانان ، تمام جوانب زندگى خود را بر أساس آن تنظيم مىكردند وبراي آنان منبع احكام وقانونگذارى وتشكيلات نيز بشمار مىآمد .
برخى از اين مصحفها به تبع موقع وپاىگاه جمعكنندهء آن در جهان اسلام آن روز ، مقام والايى را كسب كرد . مثلا مصحف عبد اللّه بن مسعود ، صحابي بزرگوار كه مرجع أهل كوفه « 1 » به شمار مىآمد ومصحف ابىّ بن كعب مورد توجه مردم مدينه بود
هامش
( 1 ) كوفه در آن روز مركز علم ودرس وبحث معارف اسلامى در سطح جهانى بود .