پس از آنكه آتش مقدس به وجود آمد آن آتش در هر درجهاى كه باشد داراى « موجوديت » خاص مى - گردد و بايد تا آنجا كه قدرت بشرى اجازه مىدهد نسل بعد از نسل پاسدارى شده و مورد احترامات مربوط به خود قرار گيرد . هر آتش بهطور جدا داراى « شخصيت » مخصوص به خود است . نه مىتوان آنها را باهم تركيب كرد و نه آنكه مىتوان درجهء هريك را ترقى داد . سه آتش اصلى فرنبغ ، گشنسب و برزين مهر از نوع آذربهراماند .
براى اطلاع بيشتر دربارهء آتشهاى مقدس و آتشكدههاى باستانى ايران ر . ك : يسنا ، 2 : 122 - 196 ؛ مزديسنا و ادب پارسى ، 1 : 273 - 375 ؛ دستورنامه پهلوى ، نيبرگ ، 2 : 35 ؛ ديانت زرتشتى ، ص 188 ؛
- 072 , 86 - 25 , 8691 , IXXX SAOSB , snairtsaoroZ eht fo serif dercaS eht nO , ecyoB yraM . 982
شرح
( 7 ) . بندهش ، ص 141 - 142 .
( 8 ) . در آيين زرتشتى روز ششم هر ماه به روز خرداد موسوم است و اين روز در ماه فروردين بنابر معتقدات دينى از روزهاى بسيار مهم و مقدس بهشمار است . بر مبناى روايت زرتشتى بسيارى از رويدادهاى دينى در اين روز انجام مىگيرد . « ماه فروردين روز خرداد » عنوان رسالهء كوتاه فارسى ميانه است كه در آن شرح و بيان همه وقايعى كه در طول تاريخ در اين روز اتفاق افتاده و يا خواهد افتاد ، فهرستوار اشاره شده است . اين متن نخستينبار توسط دستور كىخسرو جاماسب جى جاماسب آسا در سال 1900 ترجمه و در» amaC . R . K emoloV lairomeM «ص 122 - 129 انتشار يافت . و ديگر پژوهشها به زبان فارسى عبارتند از :
الف ) ترجمهء چند متن پهلوى ، محمد تقى بهار ، تهران ، 1347 ، نشر سپهر ، ص 91 - 95 .
ب ) ماه فروردين روز خرداد ، صادق كيا ، ايران كوده ، شمارهء 18 ، سال 1331 .
ج ) متون پهلوى ، جاماسب آسانا ، گزارش سعيد عريان ، 1371 ، ص 141 - 145 .
د ) روز هرمزد ماه فروردين ، ماه فروردين روز خرداد ، برگردان ابراهيم ميرزاى ناظر ، انتشارات ترانه ، مشهد ، 1373 .
( 9 ) . ماه فروردين روز خرداد ، ميرزاى ناظر ، بند 29 ، ص 65 - 67 .
( 10 ) . ترجمهء چند متن پهلوى ، ص 83 .
( 11 ) . هفت اورنگ بنا به ضبط نيبرگ ( 2 : 89 ) پهلوى :gnir ? otfaH، اوستا :agniri - ? otpaH. به پارسى هفت اورنگ و هفت برادران ناميده شده و به تازى آن را بنات النعش اكبرrojam asrUگويند كه در فارسى به معناى هفت تخت يا هفت نشانه آمده است . در ادبيات پهلوى او سپاهبد شمال و از سيارات بهشمار است و هرمزد دشمن اوست ، و به گفتهء مهرداد بهار ( ص 64 ) محتمل است وى همان سماك رامح باشد . توضيحات بيشتر ر . ك : پژوهشى در اساطير ايران ، ص 64 - 65 .
( 12 ) . نجاتبخشى در اديان ، ص 20 .
( 13 ) . تن پسين عبارت است از زندگى مجدد مردمان پس از نابودى اهريمن و نيروهاى اهريمنى و انجام يافتن رستاخيز . زندگى در دوران تن پسين ابدى است و به اين موضوع در همين كتاب در بخشى به روايت از بندهش با عنوان « دربارهء رستاخيز و تن پسين » به تفصيل پرداخته شده است .
( 14 ) . در پهلوى به صورتهاى مختلف ضبط شده :? e ? sam ? elham , ? e ? sim , ? erhimو? en ? ayirhim ? en ? ay ? sam , ? en ? ayilhamو? en ? ayihlam. نام نخستين جفت انسانى در ادبيات پهلوى است . در اوستاى حاضر نام